Budowa samochodu – jak działa auto i co kiedy serwisować

Budowa samochodu to sposób, w jaki pięć zespołów – silnik, układ napędowy, podwozie, nadwozie oraz elektryka z elektroniką – współpracuje, żeby zamienić paliwo albo prąd w kontrolowany ruch. W tym przewodniku przechodzimy przez każdy z nich i przy każdym piszemy, co się w nim zużywa i kiedy. Dalej znajdziesz harmonogram serwisu z orientacyjnymi kosztami na 2026 rok, roczny budżet utrzymania auta oraz zasady badania technicznego oparte na przepisach.

Budowa samochodu – z czego składa się auto

Główne elementy budowy samochodu osobowego to silnik, układ napędowy (sprzęgło, skrzynia biegów, półosie), podwozie z zawieszeniem, hamulcami i układem kierowniczym, nadwozie oraz instalacja elektryczna z elektroniką sterującą. Każdy zespół ma części trwałe, które zwykle wytrzymują całe życie auta, i części eksploatacyjne, wymieniane co kilka lub kilkanaście tysięcy kilometrów.

Mechanika samochodowa, czyli dział techniki zajmujący się budową i naprawą pojazdów, opisuje auto według tych samych zespołów. Z takich zespołów, kupionych jako części, można też złożyć auto samodzielnie i zarejestrować je jako SAM, ale wymaga to decyzji Transportowego Dozoru Technicznego o dopuszczeniu jednostkowym pojazdu^[17].

Statystyczna osobówka w Polsce ma ponad 16 lat – według IBRM Samar średni wiek wyniósł w 2025 roku 16,24 roku^[10]. Kto rozumie budowę swojego auta, ten szybciej zauważy objaw usterki i łatwiej oceni wycenę warsztatu.

Czym się różni nadwozie od podwozia?

Nadwozie to zewnętrzna skorupa auta z kabiną, drzwiami, maską i bagażnikiem, a podwozie to wszystko, co łączy auto z drogą – zawieszenie, koła, hamulce i układ kierowniczy. W większości współczesnych osobówek nadwozie jest samonośne, czyli samo przenosi obciążenia i nie potrzebuje osobnej ramy.

Klasyczna rama przetrwała głównie w autach terenowych, pikapach i autach dostawczych, bo lepiej znosi skręcanie w terenie, choć jest cięższa. Różnica między nadwoziem a podwoziem ma znaczenie przy szkodach. Uszkodzenie elementów nośnych nadwozia samonośnego, na przykład podłużnic, oznacza dodatkowe badanie techniczne po naprawie.

Jakie są rodzaje nadwozia w samochodach?

Najpopularniejsze rodzaje nadwozia to hatchback, sedan, kombi i SUV, a rzadziej minivan, coupé i kabriolet. Typy nadwozia różnią się liczbą brył, czyli tym, czy komora silnika, kabina i bagażnik są wydzielone, a także sposobem otwierania bagażnika i wysokością nad drogą.

Silnik spalinowy – jak zamienia paliwo w ruch

Silnik spalinowy spala mieszankę paliwa z powietrzem w zamkniętych cylindrach, a ciśnienie gazów pcha tłoki w dół. Korbowody zamieniają ruch posuwisty tłoków na obrót wału korbowego, który przez sprzęgło i skrzynię biegów napędza koła. W osobówkach dominują silniki czterosuwowe, z czterema lub trzema cylindrami.

Pierwszy silnik czterosuwowy Nicolausa Augusta Otto ruszył na początku marca 1876 roku w zakładach Deutz pod Kolonią^[12]. Co wydarzyło się później, opisujemy w przeglądzie, w którym prowadzimy czytelnika przez historię motoryzacji od pierwszych pojazdów po elektryki.

Z czego składa się silnik samochodowy?

Silnik samochodowy składa się z bloku z cylindrami, głowicy z zaworami, układu korbowo-tłokowego (tłoki, korbowody, wał korbowy), rozrządu sterującego zaworami oraz układów smarowania, chłodzenia, zasilania i wydechowego. Do silnika przykręca się też osprzęt, czyli alternator, rozrusznik, pompę wody i często turbosprężarkę.

Z czego składa się silnik, najłatwiej pokazać według układów, bo każdy ma inne części zużywające się.

• Układ korbowo-tłokowy – tłoki z pierścieniami, korbowody, wał korbowy i koło zamachowe. Przy dobrym smarowaniu wytrzymuje często ponad 300 tys. km.
• Rozrząd – wałki rozrządu i zawory napędzane paskiem zębatym albo łańcuchem.
• Układ smarowania – pompa oleju, filtr oleju i olej silnikowy, wymieniany najczęściej ze wszystkich płynów.
• Układ chłodzenia – pompa wody, chłodnica, termostat i płyn chłodniczy utrzymujący ok. 90 °C.
• Układ zasilania – pompa paliwa, wtryskiwacze, filtry powietrza i paliwa, w silnikach doładowanych turbosprężarka napędzana spalinami.
• Układ wydechowy – kolektor, katalizator, filtr cząstek stałych i tłumiki.

Jak działa silnik czterosuwowy?

Cykl pracy silnika czterosuwowego to cztery ruchy tłoka – ssanie, sprężanie, praca i wydech – co odpowiada dwóm obrotom wału korbowego. Tylko suw pracy wytwarza siłę napędową, a pozostałe trzy obsługuje energia zgromadzona w kole zamachowym i w pozostałych cylindrach.

Benzyna, diesel czy hybryda?

W silniku benzynowym mieszankę zapala iskra ze świecy zapłonowej, a silnik wysokoprężny, czyli diesel, działa na zasadzie zapłonu samoczynnego – olej napędowy wtryśnięty do mocno sprężonego, gorącego powietrza zapala się sam. Hybryda łączy silnik spalinowy z elektrycznym i akumulatorem, który ładuje się podczas hamowania.

Diesel spręża powietrze mniej więcej dwa razy mocniej niż silnik benzynowy i spala mniej w trasie. Wymaga za to filtra cząstek stałych DPF, który zatyka się przy jeździe głównie po mieście, a często też dwumasowego koła zamachowego i płynu AdBlue. Nowsze benzynowe silniki z wtryskiem bezpośrednim mają podobny filtr oznaczany GPF. Normy, ceny i zastosowanie paliw omawiamy w poradniku, w którym porównujemy rodzaje paliw, także LPG.

Układ napędowy – sprzęgło, skrzynia biegów i napęd kół

Układ napędowy, nazywany też układem przeniesienia napędu, przekazuje moment obrotowy z silnika na koła. Tworzą go sprzęgło lub przekładnia hydrokinetyczna, skrzynia biegów, mechanizm różnicowy i półosie z przegubami. W kompaktach dominuje napęd na przednie koła (FWD), rzadziej spotyka się napęd na tylne koła (RWD) lub na obie osie (AWD, 4×4). Czym te układy różnią się w prowadzeniu, zimą i w kosztach napraw, pokazujemy w porównaniu napędu FWD, RWD i AWD.

Skrzynia biegów jest potrzebna, bo silnik spalinowy pracuje sprawnie w wąskim zakresie obrotów, mniej więcej 1 500–5 000 obr./min, a koła muszą kręcić się i przy ruszaniu, i przy 140 km/h. Mechanizm różnicowy pozwala kołom jednej osi obracać się z różną prędkością w zakręcie.

Jak działa sprzęgło?

Sprzęgło łączy i rozłącza silnik ze skrzynią biegów. Sprężyna talerzowa docisku przyciska tarczę cierną do koła zamachowego, więc oba elementy obracają się razem. Po wciśnięciu pedału łożysko oporowe, nazywane wysprzęglikiem, odsuwa docisk, tarcza się uwalnia i można zmienić bieg albo zatrzymać auto bez gaszenia silnika.

Tarcza cierna zużywa się jak klocek hamulcowy i przy spokojnej jeździe wytrzymuje orientacyjnie 150–200 tys. km. Objawem zużycia jest wzrost obrotów bez przyspieszenia oraz punkt łapania przesuwający się coraz wyżej. W wielu autach razem ze sprzęgłem wymienia się koło dwumasowe, które tłumi drgania wału. Taki komplet kosztuje w kompakcie orientacyjnie 2 500–5 000 zł z robocizną (ceny rynkowe 2026).

Skrzynia manualna czy automatyczna?

Skrzynia manualna ma zwykle 5–6 biegów zmienianych dźwignią i pedałem sprzęgła, a automatyczna zmienia przełożenia sama – przez przekładnię hydrokinetyczną, dwa sprzęgła albo pas w przekładni bezstopniowej (CVT). Skrzynia ręczna jest tańsza w naprawie. Automat jest wygodniejszy w mieście, ale wymaga okresowej wymiany oleju.

Producenci często deklarują olej w automacie jako dożywotni, a specjaliści od skrzyń zalecają jego wymianę orientacyjnie co 60–80 tys. km za 600–1 500 zł. To niewiele wobec regeneracji skrzyni za kilka tysięcy złotych.

Zawieszenie i układ kierowniczy

Zawieszenie łączy koła z nadwoziem i utrzymuje je w kontakcie z drogą. Składają się na nie sprężyny przenoszące ciężar auta, amortyzatory tłumiące ich drgania, wahacze z tulejami oraz drążki i łączniki stabilizatora. Układ kierowniczy, czyli kierownica, kolumna, przekładnia zębatkowa i drążki z końcówkami, skręca przednie koła.

Z przodu kompaktów pracuje zwykle kolumna McPhersona, czyli amortyzator zintegrowany ze sprężyną, a z tyłu belka skrętna albo zawieszenie wielowahaczowe. Zużyty amortyzator wydłuża drogę hamowania, a kierowca często tego nie zauważa, bo zmiany narastają powoli. Kontrolę warto robić orientacyjnie co 80–100 tys. km, a komplet amortyzatorów na oś kosztuje z robocizną orientacyjnie 600–1 400 zł.

Przemek Szafrański w programie ABC Motoryzacji TVN Turbo przecina amortyzator i pokazuje, jak olej i zawory tłumią ruch sprężyny.

Po wymianie drążków, końcówek albo wahaczy trzeba ustawić geometrię kół za orientacyjnie 150–250 zł. Auto ściągające na bok albo opona zjedzona po jednej stronie to najczęstsze sygnały rozregulowanej geometrii.

Układ hamulcowy – jak zatrzymuje samochód

Układ hamulcowy w osobówce jest hydrauliczny. Nacisk na pedał, wzmocniony przez serwo, wytwarza w pompie hamulcowej ciśnienie płynu, które przewodami trafia do zacisków. Tłoczki zacisków dociskają klocki hamulcowe do tarcz, a tarcie zamienia energię ruchu w ciepło. W tańszych autach z tyłu wciąż pracują hamulce bębnowe.

Budowa układu hamulcowego obejmuje też elektronikę. ABS nie dopuszcza do zablokowania kół przy gwałtownym hamowaniu, więc auto da się wtedy skręcić. ESP, czyli elektroniczna kontrola stabilności toru jazdy, przyhamowuje pojedyncze koła, gdy auto wpada w poślizg, i jest obowiązkowe w nowych autach rejestrowanych w Unii Europejskiej od 1 listopada 2014 roku^[14]. O tym, jak prędkość i nawierzchnia wydłużają drogę zatrzymania, piszemy w tekście, w którym zebraliśmy zasady bezpiecznej jazdy.

Płyn hamulcowy jest higroskopijny, czyli wchłania wilgoć z powietrza. Woda obniża jego temperaturę wrzenia, więc przy długim zjeździe pedał może się zapadać.

Co ile wymiana klocków i tarcz hamulcowych?

Klocki hamulcowe przedniej osi wymienia się orientacyjnie co 30–60 tys. km, a tarcze co 60–100 tys. km, zwykle przy co drugiej wymianie klocków. W mieście, z częstym hamowaniem, zużycie bywa dwukrotnie szybsze niż w trasie.

Minimalna grubość tarczy jest wybita na jej obrzeżu (oznaczenie MIN TH). Piszczenie przy hamowaniu bywa sygnałem czujnika zużycia klocka, a bicie na kierownicy oznacza zwykle krzywą tarczę. Orientacyjnie w 2026 roku zapłacisz 250–600 zł za klocki osi i 600–1 200 zł za tarcze z klockami.

Układ elektryczny i elektronika

Układ elektryczny osobówki pracuje pod napięciem 12 V. Akumulator dostarcza prąd do rozrusznika przy uruchamianiu silnika, a podczas jazdy alternator napędzany paskiem ładuje akumulator i zasila odbiorniki napięciem ok. 14 V. Pracą silnika, skrzyni, hamulców i poduszek powietrznych sterują komputery połączone siecią danych.

Sterownik silnika, czyli ECU, odczytuje dane z kilkudziesięciu czujników i dobiera dawkę paliwa oraz moment zapłonu. Sterowniki wymieniają informacje magistralą CAN, czyli wspólną siecią przewodów do przesyłania danych. Akumulator wytrzymuje orientacyjnie 4–6 lat i kosztuje 400–800 zł, a jego słabość wychodzi zwykle przy pierwszych mrozach.

Co oznacza kontrolka check engine?

Pomarańczowa kontrolka check engine oznacza, że sterownik silnika wykrył usterkę wpływającą na emisję spalin i zapisał kod błędu. Świecąca stale pozwala zwykle dojechać do warsztatu, ale migająca sygnalizuje wypadanie zapłonów, które może uszkodzić katalizator – wtedy trzeba zwolnić i jak najszybciej przerwać jazdę.

Kody odczytuje się przez złącze diagnostyczne OBD, obowiązkowe w nowych autach osobowych z silnikiem benzynowym rejestrowanych w UE od 2001 roku, a z silnikiem diesla od 2004 roku^[15]. Kod wskazuje układ, a nie konkretną część, a samo skasowanie błędu nie usuwa jego przyczyny.

Konserwacja samochodu – co i kiedy wymieniać

Konserwacja samochodu to planowe wymiany oleju, filtrów, płynów i części zużywających się według przebiegu albo czasu, zanim ulegną awarii. Wiążące są interwały z książki serwisowej producenta. Tabela pokazuje typowe wartości dla kompaktu z silnikiem benzynowym, z kosztami części i robocizny w niezależnym warsztacie.

Ceny to szacunek redakcji dla auta 10–12-letniego przy stawce 150–250 zł za roboczogodzinę. W autoryzowanej stacji obsługi (ASO) te same czynności kosztują zwykle o 30–80% więcej.

Wymianę filtra kabinowego, piór wycieraczek czy żarówek zrobisz sam w kwadrans. Te czynności pokazujemy w poradniku, w którym zebraliśmy proste naprawy, które zrobisz sam, z listą potrzebnych narzędzi.

Co ile wymiana oleju?

Olej silnikowy wymienia się zwykle co 10–15 tys. km albo raz w roku, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej, zawsze razem z filtrem oleju. Przy jeździe głównie po mieście interwał warto skrócić do 7–10 tys. km, a przy instalacji LPG mniej więcej o jedną czwartą.

W trasie i w silnikach bez turbo dopuszcza się 15–20 tys. km, jeśli producent na to pozwala. Olej long life wymienia się zwykle co 30 tys. km albo co dwa lata^[11], ale w autach miejskich i w silnikach z turbo bezpieczniej jest ten interwał skrócić. Ubytek większy niż ok. 0,5 l na 1 000 km to sygnał do diagnozy.

Co ile wymiana rozrządu?

Pasek rozrządu wymienia się według zaleceń producenta, zwykle co 60–240 tys. km albo co 5–10 lat, razem z rolkami, napinaczem i często pompą wody. Łańcuch rozrządu nie ma interwału wymiany, ale wymaga kontroli, gdy po uruchomieniu silnika słychać metaliczne grzechotanie.

Interwał podaje się w kilometrach i latach, bo guma starzeje się także w aucie, które mało jeździ. Zerwany pasek w silniku kolizyjnym oznacza krzywe zawory i naprawę głowicy za orientacyjnie 3 000–8 000 zł.

Co ile wymiana płynu hamulcowego i chłodniczego?

Płyn hamulcowy wymienia się co 2 lata albo wcześniej, gdy tester wykaże w nim ponad 3% wody. Płyn chłodniczy z dodatkami o wydłużonej trwałości wymienia się zwykle co 4–5 lat, a jego odporność na mróz sprawdza się refraktometrem przed każdą zimą.

Hyundai podaje, że płyn hamulcowy DOT 4 ma temperaturę wrzenia na sucho ponad 230 °C, a wchłonięta woda wyraźnie ją obniża^[9]. Płyn chłodniczy powinien chronić silnik do ok. −35 °C.

Ile kosztuje utrzymanie samochodu rocznie?

Roczny koszt serwisu kompaktu w wieku 10–12 lat z silnikiem benzynowym, który przejeżdża 15 tys. km, wynosi orientacyjnie 2 350 zł (rozrzut 1 800–3 000 zł). Około 970 zł to wydatki stałe co roku, a resztę stanowią rozłożone w czasie wymiany opon, rozrządu, hamulców i akumulatora. Kwota nie obejmuje paliwa, ubezpieczenia ani awarii.

Kwotę stałą tworzą olej z filtrem (ok. 420 zł), filtr kabinowy (100 zł), dwie wymiany kół (300 zł) i badanie techniczne (149 zł). Największe pozycje rozłożone w czasie to opony za 2 200 zł co 5 lat (ok. 440 zł rocznie) i rozrząd za 2 000 zł co 8 lat (ok. 250 zł). Koszty eksploatacji samochodu łatwiej udźwignąć, odkładając ok. 200 zł miesięcznie.

Auto w tym wieku potrzebuje też rezerwy na naprawy nieplanowane, orientacyjnie 1 000–2 500 zł rocznie. Najdroższe naprawy wynikają zwykle z przeoczonych wymian planowych – zerwanego paska, przegrzanego silnika albo hamulców zjechanych do metalu.

Badanie techniczne samochodu – terminy, opłaty i przebieg

Badanie techniczne to obowiązkowa kontrola stanu auta w stacji kontroli pojazdów (SKP). Według art. 81 Prawa o ruchu drogowym nowy samochód osobowy przechodzi pierwsze badanie przed upływem 3 lat od rejestracji, drugie przed upływem 5 lat, ale nie później niż 2 lata od poprzedniego, a potem co roku^[3].

Co roku, niezależnie od wieku, badanie przechodzą auta z instalacją gazową, taksówki i auta nauki jazdy. Ramy dla polskich przepisów wyznacza unijna dyrektywa 2014/45/UE o okresowych badaniach zdatności do ruchu drogowego^[8].

Wynik trafia do Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEPiK). Termin kolejnego badania sprawdzisz w dowodzie rejestracyjnym, w aplikacji mObywatel albo w bezpłatnej usłudze Historia Pojazdu^[7]. Przebiegi zapisane przez diagnostów przydają się przy zakupie auta, o czym piszemy w poradniku, w którym omawiamy sprawdzenie auta przed zakupem.

Magazyn Moto Toya Telewizji TOYA pokazuje kolejne etapy badania na stacji kontroli pojazdów i podpowiada, jak przygotować do niego auto.

Ile kosztuje przegląd samochodu w 2026 roku?

Przegląd samochodu osobowego kosztuje w 2026 roku 149 zł, a auta z instalacją LPG 245 zł, bo do badania okresowego dolicza się 96 zł za kontrolę instalacji gazowej. Stawki obowiązują od 19 września 2025 roku na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 września 2025 roku. Wcześniej badanie kosztowało 98 zł^[1].

Ceny są urzędowe i jednakowe w każdej SKP w Polsce^[2].

„Najważniejszym celem, jaki sobie postawiliśmy przy zmianie tego rozporządzenia, było zachowanie balansu między interesami przedsiębiorców, a interesami polskich kierowców.”

— Stanisław Bukowiec, wiceminister infrastruktury, komunikat z 4 września 2025 roku^[1]

Co sprawdza diagnosta na przeglądzie technicznym?

Diagnosta sprawdza tożsamość pojazdu i układy odpowiedzialne za bezpieczeństwo i środowisko – hamulce, układ kierowniczy i zawieszenie, oświetlenie, opony, szczelność układów, nadwozie i emisję spalin. Badanie samochodu osobowego trwa zwykle 20–30 minut, a jego wynik trafia od razu do CEPiK.

Na przeglądzie technicznym samochodu diagności sprawdzają kolejno:

1. Numer VIN, tabliczkę znamionową i tablice rejestracyjne.
2. Hamulce na stanowisku rolkowym, w tym różnicę sił między kołami jednej osi i hamulec postojowy.
3. Luzy w zawieszeniu i układzie kierowniczym na płycie szarpakowej.
4. Skuteczność tłumienia amortyzatorów.
5. Działanie i ustawienie świateł.
6. Opony – bieżnik co najmniej 1,6 mm^[6] i jednakowy typ na osi.
7. Wycieki płynów i korozję elementów nośnych.
8. Spaliny – analizatorem w silniku benzynowym, dymomierzem w dieslu.

Spalona żarówka to wciąż częsty powód negatywnego wyniku, więc przed wizytą obejdź auto.

Przegląd po terminie i negatywny wynik – co grozi?

Jazda po terminie badania oznacza prowadzenie pojazdu niedopuszczonego do ruchu. Według art. 94 § 2 Kodeksu wykroczeń grozi za to nagana albo grzywna do 1 500 zł^[5]. Przegląd samochodu po terminie kosztuje tyle samo, czyli 149 zł.

Sąd może poprzestać na naganie. Gdy policja zakaże dalszej jazdy, trzeba zwykle zamówić lawetę za orientacyjnie 300–700 zł. W 2026 roku Sąd Najwyższy uchylił wyrok, w którym sąd rejonowy wymierzył kierowcy 2 000 zł grzywny za jazdę bez ważnego badania, bo kara przekraczała ustawowy limit^[13].

Przy negatywnym wyniku masz 14 dni na usunięcie usterek i wracasz do tej samej stacji, gdzie sprawdza się tylko zakwestionowane układy^[4]. Ponowne sprawdzenie nie jest darmowe – płaci się za każdy poprawiany element, łącznie nie więcej niż za pełne badanie^[2]. Przy usterce niebezpiecznej diagnosta zatrzymuje dowód rejestracyjny.

Czym różni się badanie techniczne od przeglądu serwisowego?

Badanie techniczne w SKP jest obowiązkowe z mocy ustawy i sprawdza, czy auto jest bezpieczne na drodze. Przegląd serwisowy w ASO albo w niezależnym warsztacie jest dobrowolny i polega na wymianie oleju, filtrów i części według planu producenta. Od jego regularności zależy zachowanie gwarancji, a nie dopuszczenie auta do ruchu. Komisja Europejska uznaje przy tym, że producent nie może uzależniać gwarancji od serwisowania auta wyłącznie w sieci autoryzowanej^[16].

Co najczęściej się psuje w aucie?

W samochodach kilkunastoletnich najczęściej psują się elementy zawieszenia (łączniki stabilizatora, tuleje wahaczy, amortyzatory), hamulce, akumulator, oświetlenie oraz w dieslach filtr DPF, wtryskiwacze i koło dwumasowe. Większość tych usterek daje wcześniej słyszalne lub widoczne objawy, które łatwo powiązać z konkretnym układem.

Serwis przez cały rok – wiosna, jesień i przed trasą

Sezonowy serwis to dwie wizyty w roku – jesienią przed mrozami i wiosną po zimie – oraz krótka kontrola przed każdą dłuższą trasą.

Przepisy wymagają bieżnika co najmniej 1,6 mm, ale producenci opon zalecają wymianę letnich przy ok. 3 mm, a zimowych przy ok. 4 mm. Jak dobrać rozmiar i rodzaj opony, pokazujemy w poradniku o tym, jak wybrać opony na sezon. Sezonowe listy kontrolne wyglądają tak:

• Jesień – test akumulatora, zimowy płyn do spryskiwaczy, odporność płynu chłodniczego na mróz, pióra wycieraczek, opony zimowe poniżej ok. 7 °C.
• Wiosna – mycie podwozia z soli, kontrola korozji i przewodów hamulcowych, serwis klimatyzacji, opony letnie.
• Przed trasą – ciśnienie w oponach przy pełnym obciążeniu, poziom oleju i płynów, oświetlenie, apteczka i trójkąt.

Porady na mrozy zebraliśmy w tekście o tym, jak przygotować auto do zimy. Ochronę karoserii opisujemy w poradniku, w którym omawiamy pielęgnację lakieru, a listę rzeczy do sprawdzenia przed wakacjami w tekście o tym, jak wygląda przygotowanie auta do długiej trasy.

Samochód elektryczny i hybryda – co zmienia się w serwisie?

Samochód elektryczny nie ma oleju silnikowego, rozrządu, sprzęgła, świec zapłonowych ani filtra cząstek stałych, więc jego planowy serwis jest wyraźnie krótszy i tańszy. Zostają hamulce, zawieszenie, opony, płyn hamulcowy, filtr kabinowy i akumulator 12 V, a dochodzą kontrola układu wysokiego napięcia i chłodzenia baterii.

Akumulator trakcyjny pracuje zwykle pod napięciem ok. 400 V, a w nowszych autach 800 V, dlatego naprawy układu wysokiego napięcia wykonują tylko mechanicy z uprawnieniami. Elektryk i hybryda hamują w dużej mierze silnikiem elektrycznym, który przy rekuperacji, czyli hamowaniu odzyskowym, ładuje baterię. Badanie techniczne elektryka kosztuje tyle samo, czyli 149 zł.

Hybryda zachowuje silnik spalinowy, więc olej, świece i rozrząd wymienia się w niej jak w zwykłym aucie. Ładowanie i codzienną jazdę opisujemy w poradniku o tym, jak przygotować się na samochód elektryczny. Szybko rośnie też liczba hybryd plug-in marek chińskich, a o sieci serwisowej i gwarancjach takich aut piszemy w przeglądzie, w którym omawiamy chińskie samochody w Polsce.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można samemu zbudować auto?

Tak, przepisy dopuszczają rejestrację samochodu zbudowanego samodzielnie, oznaczanego w dokumentach jako SAM. Właściciel składa oświadczenie, że jest właścicielem zespołów i części, z których zbudował auto, a starosta nadaje mu numer identyfikacyjny. Przed rejestracją trzeba uzyskać w Transportowym Dozorze Technicznym decyzję o dopuszczeniu jednostkowym pojazdu. To projekt na lata, wymagający warsztatu i dużej wiedzy.

Ile można się spóźnić z przeglądem?

Przepisy nie przewidują żadnego okresu tolerancji. Już następnego dnia po upływie terminu auto nie jest dopuszczone do ruchu, a za jazdę grozi nagana albo grzywna do 1 500 zł. Badanie można wykonać w dowolnym momencie po terminie i kosztuje ono tyle samo, czyli 149 zł.

Czy termin badania musi być wbity w dowód rejestracyjny?

Nie, wynik badania i termin następnego są zapisywane w Centralnej Ewidencji Pojazdów, a policja sprawdza je w systemie. Gdy w dowodzie zabraknie miejsca na pieczątkę, diagnosta wydaje zaświadczenie, z którym można jeździć. W Polsce nie trzeba wozić dowodu rejestracyjnego, ale za granicą warto mieć przy sobie dowód lub zaświadczenie o badaniu.

Jak sprawdzić, do kiedy jest ważny przegląd?

Termin następnego badania znajdziesz w dowodzie rejestracyjnym albo na zaświadczeniu z SKP. Można go też sprawdzić w aplikacji mObywatel oraz w bezpłatnej usłudze Historia Pojazdu, wpisując numer rejestracyjny, numer VIN i datę pierwszej rejestracji. Usługa pokazuje też przebiegi zapisane podczas wcześniejszych badań.

Ile trwa przegląd samochodu?

Okresowe badanie techniczne samochodu osobowego trwa zwykle 20–30 minut. Dłużej, orientacyjnie 40–60 minut, trwa badanie auta z instalacją gazową albo badanie po wypadku, które obejmuje dokładniejsze oględziny elementów nośnych. Do tego dochodzi czas oczekiwania w kolejce. Wizytę skraca wcześniejsze sprawdzenie świateł, opon i poziomu płynów.

Czy serwis poza ASO odbiera gwarancję?

Nie, jeśli niezależny warsztat wykonuje przeglądy zgodnie z harmonogramem producenta i stosuje części oraz oleje odpowiedniej jakości. Komisja Europejska w wytycznych do rozporządzenia nr 461/2010 uznaje uzależnianie gwarancji od serwisu w ASO za ograniczenie konkurencji. Producent może jednak odmówić naprawy, gdy usterkę spowodował wadliwy zamiennik części. Naprawy gwarancyjne i akcje serwisowe nadal wykonuje ASO.

Czy trzeba prowadzić książkę serwisową?

Przepisy nie nakładają takiego obowiązku, ale książka serwisowa samochodu ma znaczenie przy gwarancji i przy sprzedaży auta. W starszym aucie rolę książki pełni segregator z fakturami i notatka z datą oraz przebiegiem każdej wymiany oleju, rozrządu, płynów i hamulców. Taka dokumentacja pomaga kupującemu ocenić, jak dbano o auto.