Największe derby piłkarskie na świecie

Derby to mecz dwóch drużyn z tego samego miasta lub regionu, w którym oprócz punktów gra się o prestiż i o to, kto rządzi na własnym podwórku. W tym przewodniku wyjaśniamy, skąd wzięła się nazwa i czym derby różnią się od klasyków w rodzaju El Clásico, a potem przedstawiamy czternaście największych rywalizacji świata wraz z bilansami i rekordami frekwencji. Do tego dochodzą polskie derby z informacją, kto w sezonie 2026/27 gra w której lidze, oraz kalendarz najbliższych spotkań.

Co to są derby w piłce nożnej?

Derby w piłce nożnej to spotkanie dwóch klubów, które dzieli niewielka odległość, a łączy wspólna historia i kibice mieszkający po dwóch stronach tej samej ulicy. W znaczeniu sportowym słowniki języka polskiego definiują je na dwa sposoby. Słownik języka polskiego PWN podaje „mecz dwóch lokalnych drużyn”, a Wielki słownik języka polskiego PAN ujmuje to szerzej^[1].

Derby – zawody sportowe, w których rywalizują ze sobą zespoły z tego samego miasta lub regionu.

— Wielki słownik języka polskiego PAN

Słowo jest po polsku rzeczownikiem w liczbie mnogiej i odmienia się jak inne rzeczowniki – idziemy na derby, mówimy o derbach i cieszymy się derbami, a w potocznej mowie kibiców pojawia się też forma „to derby” w liczbie pojedynczej. W praktyce kibicowskiej derbami nazywa się dziś także mecze klubów z sąsiednich miast, na przykład Liverpoolu i Manchesteru, które dzieli około pięćdziesięciu kilometrów. Nazwa obejmuje nawet kluby z jednego regionu, jak Górny Śląsk czy Zagłębie Ruhry. Derby od zwykłego meczu odróżnia sąsiedztwo – rywal mieszka obok, pracuje w tej samej fabryce i jeździ tym samym tramwajem.

Mecz można uznać za derby, gdy spełnia co najmniej trzy z poniższych warunków.

• Oba kluby mają siedziby w jednym mieście, aglomeracji lub niewielkim regionie.
• Kibice obu drużyn mieszkają obok siebie, więc wynik komentuje się w pracy i w szkole.
• Rywalizacja trwa od dziesięcioleci i ma własną nazwę, jak Old Firm czy Święta Wojna.
• Mecz budzi emocje niezależnie od miejsca obu drużyn w tabeli.
• Kluby często dzielą jeden stadion albo grają w odległości spaceru od siebie.

Derby a klasyk – dlaczego El Clásico nie jest derbami

El Clásico, czyli mecz Realu Madryt z FC Barceloną, to najbardziej oglądane spotkanie klubowe świata, ale derbami nie jest. Oba kluby dzieli ponad 600 kilometrów, a rywalizacja wyrosła z napięcia między Kastylią a Katalonią. Podobnie jest z innymi klasykami – holenderskim De Klassieker między Ajaksem Amsterdam a Feyenoordem Rotterdam, niemieckim Der Klassiker między Bayernem Monachium a Borussią Dortmund, francuskim Le Classique między Paris Saint-Germain a Olympique Marsylia i włoskim Derby d’Italia między Juventusem Turyn a Interem Mediolan. W Polsce takim klasykiem jest mecz Legii Warszawa z Lechem Poznań, który media nazywają Derbami Polski, choć Warszawę i Poznań dzieli 300 kilometrów.

Klasyk i derby działają inaczej. Klasyk rodzi się z liczby tytułów i sportowej stawki, więc może osłabnąć, gdy jeden z klubów przeżywa kryzys. Derby żyją z sąsiedztwa, dlatego mecz Wisły z Cracovią elektryzuje Kraków nawet wtedy, gdy oba kluby grają o utrzymanie. O tym, skąd w ogóle bierze się siła rywalizacji zespołowej, piszemy w naszym wpisie porównującym sporty zespołowe ze sportami indywidualnymi.

Rodzaje derbów – miejskie, regionalne i międzykontynentalne

Najstarszy i najczystszy typ to derby miejskie, w których oba kluby grają w jednym mieście, a często nawet na jednym stadionie. Tak jest w Mediolanie, Rzymie, Glasgow, Belgradzie, Stambule i Krakowie. Drugi typ to derby aglomeracyjne albo regionalne – Górnik Zabrze i Ruch Chorzów dzieli kilkanaście kilometrów, Schalke z Gelsenkirchen i Borussię Dortmund około trzydziestu, a Liverpool i Manchester United nieco ponad pięćdziesiąt. Osobną kategorię tworzą derby, w których rywali rozdziela naturalna granica. Galatasaray gra po europejskiej stronie Bosforu, Fenerbahçe po azjatyckiej, więc w Turcji ich mecz nazywa się Kıtalararası Derbi, czyli derby międzykontynentalne^[2].

Jest jeszcze grupa derbów zwanych przyjaznymi. Najbardziej znany przykład to Merseyside Derby, bo kibice Evertonu i Liverpoolu często siedzą przy jednym rodzinnym stole. Przyjaźń ta ma jednak granice – w Premier League żaden inny mecz nie przyniósł tylu czerwonych kartek co ten^[3].

Skąd wzięła się nazwa derby?

Nazwa derby pochodzi od Edwarda Smitha-Stanleya, dwunastego hrabiego Derby, który w 1780 roku ufundował doroczną gonitwę dla trzyletnich koni w Epsom pod Londynem. Pierwszy bieg Derby Stakes odbył się w czwartek 4 maja 1780 roku, a wygrał go koń Diomed należący do sir Charlesa Bunbury’ego^[4]. Z czasem słowem derby zaczęto nazywać każde prestiżowe zawody, a potem lokalne wyścigi konne – określenie „local Derby” pojawia się w prasie angielskiej już w 1860 roku. Do futbolu trafiło pół wieku później. Najstarszy znany druk to Daily Express z października 1914 roku, który mecz Liverpoolu z Evertonem nazwał „local Derby”^[5].

W polskim internecie krąży inna wersja, według której nazwa wzięła się od angielskiego miasta Derby, gdzie w zapusty dwie parafie grały ze sobą w ludową odmianę futbolu. Ta historia jest barwna, ale nie ma potwierdzenia w źródłach i autorzy serwisu The Phrase Finder uznają ją za miejską legendę^[5]. Polskie słowniki nie są w tej sprawie zgodne. Słownik PWN wskazuje lorda Derby, a Wielki słownik języka polskiego PAN pisze o mieście Derby. Obie drogi prowadzą zresztą do tego samego miejsca, bo tytuł hrabiów Derby również pochodzi od nazwy hrabstwa Derby.

Po angielsku derby piłkarskie to po prostu „derby”, wymawiane w Wielkiej Brytanii jako „darbi”. W Stanach Zjednoczonych to samo słowo oznacza melonik albo wyścig konny w Kentucky, a o rywalizacji klubów Amerykanie mówią „rivalry”^[6]. Z tego powodu w relacjach z MLS mecz LA Galaxy z LAFC nazywa się El Tráfico, a nie derbami Los Angeles.

Największe derby piłkarskie na świecie – 14 rywalizacji z liczbami

Rankingi derbów bywają subiektywne, więc zamiast układać listę według emocji, zebraliśmy dane. Tabela pokazuje rok pierwszego meczu, liczbę oficjalnych spotkań z bilansem, stadion z pojemnością i liczbę tytułów mistrzowskich obu klubów. Wszystkie liczby pochodzą ze źródeł klubowych i ligowych oraz z archiwów statystycznych i są aktualne na koniec września 2026 roku. Poszczególne źródła inaczej liczą mecze, dlatego w kilku przypadkach podajemy wartości przybliżone.

Old Firm – Celtic i Rangers z Glasgow

Old Firm to najsłynniejsze derby świata – w 129 edycjach ligi dwa kluby z jednego miasta zdobyły razem 111 tytułów mistrzowskich. Po sezonie 2025/26 Celtic ma ich 56, a Rangers 55^[7]. Pierwszy mecz rozegrano 28 maja 1888 roku, kiedy świeżo założony Celtic pokonał Rangers 5:2 w spotkaniu towarzyskim. Od tego czasu oba kluby zagrały ze sobą ponad 450 oficjalnych meczów, a po dwóch wrześniowych derbach 2026 roku, które wygrali Rangers, minimalną przewagę w bilansie ma klub z Ibrox.

Podział w Glasgow ma korzenie religijne. Celtic założyli irlandzcy imigranci katoliccy z dzielnicy East End, a Rangers stali się klubem protestanckiej większości. Nazwa Old Firm, dosłownie „stara firma”, bierze się stąd, że oba kluby od ponad stu lat zarabiają na wzajemnej niechęci jak wspólnicy jednego przedsiębiorstwa. Emocje kilka razy wymknęły się spod kontroli. Po finale Pucharu Szkocji 10 maja 1980 roku kibice obu drużyn stoczyli bitwę na murawie Hampden Park, policja aresztowała ponad 200 osób, a brytyjski parlament zakazał sprzedaży alkoholu na szkockich stadionach^[7].

Na Ibrox padł rekord frekwencji, którego nikt w Wielkiej Brytanii nie pobił do dziś. Mecz ligowy Rangers z Celtikiem 2 stycznia 1939 roku obejrzało 118 567 widzów. Największe zwycięstwo w historii derbów należy do Celticu, który 19 października 1957 roku wygrał finał Pucharu Ligi 7:1.

Superclásico – Boca Juniors i River Plate z Buenos Aires

Superclásico to derby, które brytyjskie media najczęściej stawiają na pierwszym miejscu wśród rywalizacji świata, głównie z powodu atmosfery na La Bombonerze. Boca Juniors i River Plate wywodzą się z tej samej portowej dzielnicy La Boca. River przeniósł się w latach dwudziestych do zamożniejszych dzielnic na północy miasta i od lat trzydziestych nosi przydomek Los Millonarios, a Boca została klubem robotniczym. Pierwszy nieoficjalny mecz odbył się 2 sierpnia 1908 roku, pierwszy ligowy 24 sierpnia 1913 roku i wygrał go River 2:1. Bilans po ostatnim spotkaniu z 19 kwietnia 2026 roku to 266 oficjalnych meczów, w których Boca wygrała 94 razy, River 88, a 84 zakończyły się remisem^[8].

Po bezbramkowym meczu na Monumental 23 czerwca 1968 roku w ścisku przy bramie numer 12 zginęło 71 osób, a średnia wieku ofiar wynosiła 19 lat^[9]. Od maja 2013 roku argentyńskie władze nie wpuszczają na derby kibiców gości i na każdym Superclásico trybuny mają jedną barwę. Najgłośniejsze starcie ostatnich lat to finał Copa Libertadores 2018 – po zamieszkach w Buenos Aires rewanż przeniesiono do Madrytu, gdzie 9 grudnia 2018 roku na Santiago Bernabéu River wygrał 3:1 po dogrywce.

Oba stadiony się zmieniają. Monumental ma 85 018 miejsc i już dziś jest największym stadionem Ameryki Południowej, a w 2026 roku ruszyła jego rozbudowa do około 101 tysięcy miejsc^[10]. Boca ogłosiła plan powiększenia La Bombonery z około 57 do 80 tysięcy. W tytułach ligowych prowadzi River – 37 wobec 35 mistrzostw Boca Juniors.

El Clásico – Real Madryt i FC Barcelona

El Clásico formalnie nie jest derbami, ale w każdym zestawieniu największych rywalizacji świata musi się znaleźć. Pierwszy mecz rozegrano 13 maja 1902 roku w Pucharze Koronacyjnym i Barcelona wygrała 3:1. Po 264 oficjalnych spotkaniach bilans jest dokładnie wyrównany – każdy z klubów wygrał 106 razy, a 52 mecze zakończyły się remisem^[11]. Ostatni Clásico, 10 maja 2026 roku, Barcelona wygrała 2:0 i tego dnia zapewniła sobie 29. tytuł mistrzowski. Real ma ich 36.

Najwyższy wynik w historii padł 13 czerwca 1943 roku, gdy Real wygrał 11:1 rewanż półfinału krajowego pucharu. Najsłynniejszy incydent zdarzył się 23 listopada 2002 roku na Camp Nou. Gdy Luís Figo, który dwa lata wcześniej przeszedł z Barcelony do Realu, podszedł wykonać rzut rożny, z trybun poleciały butelki, monety i głowa prosiaka, a mecz przerwano na kilkanaście minut^[11].

Z liczbami oglądalności trzeba obchodzić się ostrożnie. Liga hiszpańska i nadawcy mówią o zasięgu przekraczającym 600 milionów widzów, ale to szacunek potencjalnej publiczności. Forbes i Sportcal oceniają realną widownię na około 100 milionów, co i tak stawia El Clásico daleko przed każdym innym meczem klubowym^[12]. W sezonie 2026/27 pierwszy Clásico odbędzie się na Camp Nou w weekend 24–25 października 2026 roku, a rewanż w Madrycie 8–9 maja 2027 roku.

Derby della Madonnina – Milan i Inter z Mediolanu

Nazwa derbów Mediolanu pochodzi od pozłacanej figury Madonny na szczycie tamtejszej katedry. Inter powstał w 1908 roku po rozłamie w Milanie, a pierwsze spotkanie obu klubów rozegrano jeszcze w tym samym roku – 18 października w szwajcarskim turnieju Chiasso Cup wygrał Milan 2:1. Pierwszy mecz ligowy, 10 stycznia 1909 roku, Milan również wygrał, tym razem 3:2^[13]. W polskich zestawieniach pojawia się zwykle tylko ta druga data, tymczasem derby są o rok starsze.

W bilansie oficjalnych meczów prowadzi Inter – po 246 spotkaniach ma 91 zwycięstw wobec 84 Milanu przy 71 remisach. W sezonie 2025/26 oba ligowe derby wygrał jednak Milan, w tym ostatnie 8 marca 2026 roku 1:0. Milan ma też na koncie najwyższą wygraną w historii tej rywalizacji – 11 maja 2001 roku pokonał Inter 6:0. Mistrzostw Włoch Inter ma 21, Milan 19, a ostatni tytuł, z 2026 roku, również trafił do Interu.

Oba kluby dzielą San Siro, czyli Stadio Giuseppe Meazza, na 75 817 miejsc^[14]. W listopadzie 2025 roku Milan i Inter wspólnie kupiły stadion wraz z terenem od miasta i planują obok nowy obiekt na 71 500 miejsc, którego otwarcie zapowiadają najwcześniej na 2030 rok. Kolejne derby w Serie A zaplanowano na 1 listopada 2026 roku i 14 lutego 2027 roku.

Kanał neverhejt opowiada ponad sto lat historii jednego miasta, jednego stadionu i dwóch klubów, łącznie z kulisami rozłamu z 1908 roku.

Derby della Capitale – Roma i Lazio z Rzymu

Derby Rzymu to starcie dwóch klubów, które przez dekady reprezentowały różne części miasta i różne sympatie polityczne. Lazio powstało w 1900 roku, Roma w 1927 roku z połączenia trzech mniejszych klubów, a pierwsze derby rozegrano 8 grudnia 1929 roku – Roma wygrała 1:0 po bramce Rodolfa Volka. Po 187 oficjalnych meczach Roma prowadzi 71 zwycięstwami wobec 51 Lazio, a ostatnie derby 17 maja 2026 roku wygrała 2:0^[15]. Najskuteczniejszymi strzelcami w historii tej rywalizacji są Francesco Totti i Dino da Costa, obaj po 11 trafień.

Najdziwniejsze derby w historii Rzymu odbyły się 21 marca 2004 roku. W drugiej połowie po trybunach rozeszła się plotka, że przed stadionem policja zabiła dziecko. Kapitanowie obu drużyn, w tym Totti, negocjowali z liderami kibiców, sędzia przerwał mecz, a dziecko, jak się okazało, nigdy nie istniało^[15]. Oba kluby grają na Stadio Olimpico, który mieści 70 634 widzów. Najbliższe derby w Serie A wyznaczono na 13 grudnia 2026 roku i 28 kwietnia 2027 roku.

Wieczne derby – Crvena Zvezda i Partizan z Belgradu

Belgradzkie derby słyną w Europie z pirotechniki i atmosfery na trybunach. Oba kluby powstały tuż po drugiej wojnie światowej, a pierwsze derby 5 stycznia 1947 roku wygrała Crvena Zvezda 4:3. Bilans jest wyraźnie jednostronny – po 275 meczach Zvezda ma 121 zwycięstw, Partizan 82. Ostatnie spotkanie, 6 września 2026 roku, Zvezda wygrała 2:1 mimo straconej bramki już w pierwszej minucie^[16]. W tytułach mistrzowskich Zvezda prowadzi 36 do 27 i od 2018 roku zdobyła dziewięć mistrzostw Serbii z rzędu.

Crvena Zvezda jest jedynym klubem z byłej Jugosławii, który wygrał Puchar Europy – w 1991 roku, a kilka miesięcy później także Puchar Interkontynentalny. Grupy kibiców obu klubów, Delije i Grobari, należą do najbardziej znanych na Bałkanach. Na rywalizacji ciąży też tragedia z 30 października 1999 roku, gdy na pierwszych derbach po nalotach NATO siedemnastoletni kibic Zvezdy Aleksandar Radović zginął trafiony racą wystrzeloną z sektora Partizana^[16].

Derby międzykontynentalne – Galatasaray i Fenerbahçe ze Stambułu

To jedyne wielkie derby, w których kibice jadą na mecz przez cieśninę oddzielającą dwa kontynenty. Galatasaray pochodzi z europejskiego brzegu Bosforu, a Fenerbahçe z azjatyckiego. Pierwsze derby 17 stycznia 1909 roku wygrał Galatasaray 2:0. Po 285 oficjalnych spotkaniach prowadzi Fenerbahçe ze 102 zwycięstwami wobec 90 rywala, choć ostatni mecz 26 kwietnia 2026 roku Galatasaray wygrał 3:0^[2]. W mistrzostwach Turcji przewagę ma Galatasaray – 26 tytułów, w tym ten z 2026 roku, wobec 19 Fenerbahçe.

Spór o tytuły trwa od lat. Fenerbahçe domaga się uznania dziewięciu mistrzostw sprzed powstania ligi w 1959 roku, co dałoby mu przewagę 28 do 27. Turecka federacja powołała w 2023 roku komisję, która do dziś nie wydała decyzji. Najbliższe derby wypadają w poniedziałek 26 października 2026 roku o 21:30 na stadionie Galatasaray.

Derby Manchesteru – United i City

Manchester United i Manchester City zagrały ze sobą po raz pierwszy 12 listopada 1881 roku, gdy nosiły jeszcze nazwy Newton Heath i St. Mark’s. W 199 oficjalnych meczach United wygrał 81 razy, a City 63, ale ostatnie derby 13 września 2026 roku na Old Trafford wygrało City 1:0^[17]. Rekord frekwencji, 78 000 widzów, padł 20 września 1947 roku na Maine Road. Najbardziej bolesny wynik dla czerwonej części miasta to 1:6 na własnym stadionie 23 października 2011 roku. United ma 20 tytułów mistrzowskich, City 10, a mistrzem Anglii w 2026 roku został Arsenal.

Derby północnego Londynu – Arsenal i Tottenham

Tottenham był w północnym Londynie pierwszy. Arsenal przeniósł się tu dopiero w 1913 roku z leżącego na południowym brzegu Tamizy Woolwich na stadion Highbury, oddalony o kilka kilometrów od White Hart Lane, i od tego momentu zaczęła się rywalizacja^[18]. Pierwszy mecz ligowy odbył się 4 grudnia 1909 roku, a po 199 spotkaniach od tamtej pory Arsenal prowadzi 86 zwycięstwami wobec 62 Tottenhamu. Najskuteczniejszym strzelcem tych derbów jest Harry Kane z 14 golami. Rekord frekwencji, 83 222 widzów, ustanowiono na Wembley 10 lutego 2018 roku, gdy Tottenham tymczasowo grał tam swoje mecze. W sezonie 2026/27 derby zaplanowano na 5 grudnia 2026 roku i 1 maja 2027 roku.

Londyn ma więcej derbów niż jakiekolwiek inne miasto. Poza rywalizacją Arsenalu z Tottenhamem kibice za derby uznają mecze Chelsea z Fulhamem, West Hamu z Millwallem, a w praktyce każde spotkanie dwóch londyńskich klubów Premier League.

Merseyside Derby – Liverpool i Everton

Everton jest starszy i to z jego wewnętrznego sporu o czynsz za stadion Anfield powstał w 1892 roku Liverpool FC. Pierwszy ligowy mecz obu klubów 13 października 1894 roku Everton wygrał 3:0. Bilans 248 spotkań to 102 zwycięstwa Liverpoolu i 68 Evertonu^[3]. Oba kluby grają w najwyższej lidze bez przerwy od 1962 roku, dłużej niż jacykolwiek inni lokalni rywale w angielskiej ekstraklasie. Najwięcej widzów, 78 299, zebrało się na Goodison Park 18 września 1948 roku. Od sezonu 2025/26 Everton gra na stadionie Hill Dickinson na 52 769 miejsc, a pierwsze derby na nowym obiekcie odbyły się w kwietniu 2026 roku. Najbliższe spotkania to 28 listopada 2026 roku i 30 stycznia 2027 roku.

Revierderby – Schalke i Borussia Dortmund z Zagłębia Ruhry

Rywalizacja w Zagłębiu Ruhry wraca po trzech latach przerwy, bo Schalke 04 wygrało w maju 2026 roku drugą Bundesligę i od sezonu 2026/27 znów gra w elicie^[19]. Pierwszy mecz obu klubów 3 maja 1925 roku Schalke wygrało 4:2, a bilans wszystkich oficjalnych spotkań to 160 meczów, 60 zwycięstw Schalke i 56 Borussii. Gelsenkirchen i Dortmund dzieli około trzydziestu kilometrów krajobrazu naznaczonego kopalniami, a oba kluby wyrosły z tej samej górniczej tradycji.

Najbardziej znane derby to mecz z 6 września 1969 roku na dortmundzkim stadionie Rote Erde. Po bramce na 1:0 na murawę wbiegli kibice, a pies, którym próbowano ich rozpędzić, ugryzł zawodnika Schalke Friedela Rauscha. Na rewanż, jak głosi klubowa anegdota, Schalke sprowadziło pod boisko lwy z cyrku. Najbliższe derby wypadają w weekend 4–6 grudnia 2026 roku w Gelsenkirchen i 9–11 kwietnia 2027 roku w Dortmundzie.

Derby wiecznych wrogów – Olympiakos i Panathinaikos z Aten

Olympiakos z portowego Pireusu i Panathinaikos z centrum Aten po raz pierwszy zagrały ze sobą 28 czerwca 1925 roku, remisując 3:3. Po 231 oficjalnych meczach Olympiakos ma 92 zwycięstwa, a Panathinaikos 58^[20]. W tytułach różnica jest jeszcze większa – 48 wobec 20, choć mistrzostwo Grecji w 2026 roku zdobył trzeci ateński klub, AEK. Najliczniejszą publiczność, 74 452 widzów, derby zgromadziły 18 listopada 1984 roku na Stadionie Olimpijskim.

Tragedię przy bramie numer 7 stadionu Karaiskakis, w której 8 lutego 1981 roku zginęło 21 osób, wiele zestawień błędnie łączy z tymi derbami, choć wydarzyła się po meczu Olympiakosu z AEK^[20].

Poza Europą – Kair, Soweto i Teheran

Derby Kairu między Al Ahly a Zamalekiem to największy mecz Afryki. Kluby grają ze sobą od 9 lutego 1917 roku, a po 234 oficjalnych spotkaniach Al Ahly prowadzi 102 zwycięstwami wobec 53 Zamaleku. Al Ahly ma 45 tytułów mistrzowskich, Zamalek 15, w tym ten z maja 2026 roku. Do prowadzenia derbów tradycyjnie zaprasza się sędziów z zagranicy, żeby uniknąć zarzutów stronniczości. W listopadzie 2020 roku oba kluby po raz pierwszy spotkały się w finale afrykańskiej Ligi Mistrzów, który Al Ahly wygrał 2:1^[21].

Soweto Derby między Kaizer Chiefs a Orlando Pirates rozgrywają się od 24 stycznia 1970 roku na wspólnym FNB Stadium w Johannesburgu, który mieści 94 736 widzów. Rekord obiektu, 94 807 osób, padł na derbach w sierpniu 2015 roku. Najczarniejszy dzień tej rywalizacji to 11 kwietnia 2001 roku, gdy w ścisku na stadionie Ellis Park zginęły 43 osoby^[22].

W Teheranie Esteghlal i Persepolis grają od 1968 roku na stadionie Azadi na 78 116 miejsc, a derby z 7 października 1983 roku obejrzało według nieoficjalnych szacunków około 128 tysięcy ludzi.

Najstarsze derby piłkarskie na świecie

Old Firm bywa nazywane najstarszymi derbami świata, a to nieprawda. Najstarszą datą pierwszego meczu mogą się pochwalić derby Nottinghamu. Nottingham Forest i Notts County, najstarszy klub ligowy świata, zagrały ze sobą 22 marca 1866 roku, dwadzieścia dwa lata przed pierwszym Old Firm^[23]. Oba kluby od lat grają w różnych ligach i spotykają się rzadko. Które derby są więc najstarsze? To zależy od tego, o co pytamy.

• Najstarszy pierwszy mecz – Nottingham Forest i Notts County, 22 marca 1866 roku.
• Najstarsze derby jednego miasta rozgrywane do dziś – Sheffield United i Sheffield Wednesday, pierwszy mecz 15 grudnia 1890 roku, 148 oficjalnych spotkań.
• Najstarsze wielkie derby – Old Firm, 28 maja 1888 roku.
• Najdłużej nieprzerwanie w najwyższej lidze – Merseyside Derby, oba kluby w ekstraklasie od 1962 roku.
• Najstarsze derby w historii polskiego futbolu – Czarni i Pogoń Lwów, pierwsze mecze w latach 1906–1907.
• Najstarsze derby w obecnych granicach Polski – Cracovia i Wisła, 20 września 1908 roku.

Wśród derbów z naszej tabeli najstarsze są Old Firm z 1888 roku, Merseyside z 1894, El Clásico z 1902, Mediolan z 1908, Stambuł z 1909 i Superclásico z 1913.

Największe derby w Polsce

W Polsce, inaczej niż w Glasgow czy Mediolanie, lokalni rywale rzadko grają w tej samej lidze, więc największe rywalizacje potrafią zniknąć na lata. Sezon 2026/27 jest pod tym względem wyjątkowy, bo wracają derby Krakowa, i to od razu w wersji potrójnej. Zestawienie poniżej pokazuje, kto z kim zagra, a kto musi czekać.

Derby Krakowa – Święta Wojna Wisły i Cracovii

Święta Wojna to najstarsza rywalizacja w obecnych granicach Polski i jedyna z polskich, która regularnie trafia do zagranicznych zestawień. Pierwszy mecz, rozegrany 20 września 1908 roku na Błoniach, zakończył się remisem 1:1^[24]. Oba kluby powstały dwa lata wcześniej i oba przez dekady grały w odległości kilkuset metrów od siebie, po dwóch stronach Błoń. Od tamtej pory rozegrano ponad 200 spotkań i w bilansie wyraźnie prowadzi Wisła, z 91–94 zwycięstwami wobec 61–64 Cracovii, zależnie od tego, które mecze towarzyskie liczyć.

Panowie, to chodźmy na tę świętą wojnę.

— Ludwik Gintel, obrońca Cracovii, według legendy przed derbami w latach dwudziestych XX wieku

Temu zdaniu derby Krakowa zawdzięczają nazwę Święta Wojna, choć według portalu Historia Wisły określenie odnosiło się pierwotnie do rywalizacji krakowskich klubów żydowskich Makkabi i Jutrzenki^[24]. Od 1 maja 2022 roku, kiedy Cracovia zremisowała z Wisłą 0:0, derbów nie było, bo Wisła spadła z Ekstraklasy. Wróciła po czterech sezonach, więc 7 listopada 2026 roku Kraków znów zobaczy derby, a rewanż odbędzie się 1 maja 2027 roku^[25]. W tym samym sezonie w Ekstraklasie gra też Wieczysta Kraków, a miasto czeka łącznie sześć meczów derbowych.

• 22 sierpnia 2026 – Cracovia z Wieczystą (mecz już rozegrany).
• 29 sierpnia 2026 – Wisła z Wieczystą, 2:0 dla Wisły.
• 7 listopada 2026 – Wisła z Cracovią, pierwsza Święta Wojna od 2022 roku.
• 20 lutego 2027 – Wieczysta z Cracovią.
• 27 lutego 2027 – Wieczysta z Wisłą.
• 1 maja 2027 – Cracovia z Wisłą.

Ostatnie derby przy komplecie publiczności na stadionie Wisły obejrzało 33 000 widzów w październiku 2019 roku.

Kanał Dawny Football wraca do początków rywalizacji sprzed ponad stu lat i pokazuje, jak z sąsiedztwa na Błoniach zrodził się konflikt.

Wielkie Derby Śląska – Górnik Zabrze i Ruch Chorzów

Górnik Zabrze i Ruch Chorzów to dwa najbardziej utytułowane kluby polskiej ligi, po 14 tytułów mistrzowskich każdy. Rozegrały ze sobą ponad 120 spotkań, a ostatnie, 16 marca 2024 roku na Stadionie Śląskim, obejrzało 38 106 widzów i wygrał je Górnik 2:1^[26]. Według historycznych szacunków na derbach w 1962 roku było 75 tysięcy widzów, a na finale Pucharu Polski w 1968 roku, także na Stadionie Śląskim, 80 tysięcy, choć dokładnych danych z tamtych lat nie ma. W sezonie 2026/27 derbów ligowych nie będzie, bo Ruch gra w I lidze, a Górnik, wicemistrz Polski z 2026 roku, w Ekstraklasie.

Derby Łodzi, Warszawy i Trójmiasta

Derby Łodzi między ŁKS-em a Widzewem mają w lidze 70 odsłon, a pierwszą z nich 3 czerwca 1948 roku ŁKS wygrał 6:2. Od kilku dekad przewagę ma Widzew, który wygrał również ostatnie derby 18 lutego 2024 roku 2:0 na stadionie ŁKS-u przed 14 893 widzami^[27]. ŁKS spadł jednak z Ekstraklasy i w sezonie 2026/27 gra w I lidze.

Najdłuższą przerwę ma stolica. Legia i Polonia zagrały pierwszy oficjalny mecz 10 czerwca 1921 roku i Polonia wygrała 8:0, ale w erze ligowej dominuje Legia z 27 zwycięstwami wobec 18 Polonii w 63 spotkaniach^[28]. Ostatnie ligowe derby stolicy odbyły się 30 marca 2013 roku, a Polonia od tamtej pory zdołała wrócić tylko do I ligi.

Najmłodsza z wielkich polskich rywalizacji rozgrywa się nad morzem. Lechia Gdańsk i Arka Gdynia zagrały po raz pierwszy 2 września 1964 roku w II lidze, a w blisko pięćdziesięciu dotychczasowych meczach niewielką przewagę ma Lechia^[29]. W 2026 roku oba kluby spadły z Ekstraklasy i kolejne derby odbędą się w I lidze między 16 a 19 października 2026 roku w Gdańsku.

Derby Polski – Legia i Lech, czyli polski klasyk

Mecz Legii Warszawa z Lechem Poznań nie jest derbami w ścisłym sensie, ale media od lat nazywają go Derbami Polski, bo to starcie dwóch najbardziej utytułowanych klubów ostatnich trzech dekad. Legia ma 15 tytułów mistrzowskich, Lech 10, w tym dwa ostatnie z lat 2025 i 2026. Pierwszy mecz rozegrano 19 czerwca 1948 roku i Lech wygrał 5:4, a po 148 spotkaniach prowadzi Legia z 63 zwycięstwami wobec 46 Lecha^[30]. Ostatnie starcie, 26 kwietnia 2026 roku, Lech wygrał 4:0. Najbliższe odbędzie się 24 października 2026 roku w Warszawie.

Rekordy frekwencji na derbach

Największe tłumy oglądały derby w czasach, gdy stadiony miały trybuny stojące, a o bezpieczeństwie myślano dużo mniej niż dziś. Z tego powodu trzy najstarsze rekordy z tej listy pochodzą z lat 1939–1948 i prawdopodobnie nigdy nie zostaną pobite. Współczesne rekordy to pełne stadiony z miejscami siedzącymi, gdzie liczba widzów równa się pojemności.

Teheran ma rekord w innej kategorii. Wspomniane wyżej 128 tysięcy widzów na stutysięcznym wówczas stadionie Azadi 7 października 1983 roku to liczba nieoficjalna, więc nie umieszczamy jej w tabeli. Więcej rekordów ze świata sportu zebraliśmy w osobnym wpisie, w którym opisujemy najsłynniejsze rekordy sportowe i historie, które za nimi stoją.

Kalendarz derbów w sezonie 2026/27

Jesień 2026 roku upłynie pod znakiem derbów. W ciągu sześciu tygodni między końcem października a początkiem grudnia odbędzie się osiem z czternastu największych rywalizacji świata, a do tego pierwsze od ponad czterech lat derby Krakowa. Terminy pochodzą z oficjalnych terminarzy lig według stanu na wrzesień 2026 roku, ale nadawcy telewizyjni mogą je jeszcze przesunąć o dzień lub dwa.

Dla polskiego kibica najważniejsza jest jesień, a w trzech momentach mecze wypadają szczególnie gęsto.

• 24–26 października – Legia z Lechem, El Clásico na Camp Nou i derby Stambułu w ciągu trzech dni.
• 1 i 7 listopada – Milan z Interem na San Siro, a tydzień później Wisła z Cracovią, czyli pierwsza Święta Wojna od 1 maja 2022 roku.
• Od 27 listopada do 6 grudnia – Klassieker, Merseyside, derby Londynu i Revierderby w ciągu dziesięciu dni.

Derby w innych sportach

Słowo derby nie należy tylko do piłki nożnej i w kilku dyscyplinach budzi równie duże emocje.

• Żużel – Derby Ziemi Lubuskiej między Stalą Gorzów a Falubazem Zielona Góra oraz Derby Pomorza i Kujaw, w których Polonia Bydgoszcz spotyka się z Apatorem Toruń^[31].
• Koszykówka – mecze Trefla Sopot z Arką Gdynia, czyli trójmiejskie derby pod koszami.
• Hokej – spotkania Cracovii z Podhalem Nowy Targ, czyli dwóch klubów z największą liczbą tytułów mistrza Polski w tej dyscyplinie.
• Piłka ręczna – mecz Industrii Kielce z Orlen Wisłą Płock, który liga nazywa wielkim klasykiem, a nie derbami, bo kluby dzieli ponad 200 kilometrów.

Najczęstsze pytania o derby piłkarskie

Co oznacza mecz derby?

Mecz derby to spotkanie dwóch drużyn z tego samego miasta lub regionu, których kibice żyją obok siebie na co dzień. Wynik liczy się jak w każdym innym meczu, ale stawką jest też prestiż i prawo do nazywania się najlepszym klubem w mieście. Derby budzą przez to większe emocje niż niejeden mecz o wyższą stawkę, a kibice często pamiętają je dłużej niż zdobyte tytuły.

Jakie są największe derby w Europie?

Pod względem liczby tytułów i wieku rywalizacji największe derby Europy to Old Firm w Glasgow, gdzie Celtic i Rangers zdobyli razem 111 mistrzostw Szkocji, a rekord frekwencji z 1939 roku wynosi 118 567 widzów. Z atmosfery i pirotechniki słyną z kolei wieczne derby Belgradu, a największy zasięg telewizyjny ma El Clásico, które jednak derbami w ścisłym sensie nie jest.

Jakie są największe derby w Polsce?

Największe polskie derby to Święta Wojna, czyli mecz Wisły Kraków z Cracovią. Rozgrywa się je od 20 września 1908 roku, mają ponad 200 odsłon i jako jedyne w Polsce regularnie trafiają do zagranicznych zestawień. Po przerwie wracają do Ekstraklasy 7 listopada 2026 roku. Pod względem liczby tytułów obu klubów największe są Wielkie Derby Śląska, w których Górnik Zabrze i Ruch Chorzów mają po 14 mistrzostw Polski.

Jakie są śląskie derby?

Wielkie Derby Śląska to mecz Górnika Zabrze z Ruchem Chorzów, dwóch najbardziej utytułowanych klubów w historii polskiej ligi. Takich meczów rozegrano ponad 120, ostatni 16 marca 2024 roku na Stadionie Śląskim przed 38 106 widzami. Osobną rywalizacją są Derby Dolnego Śląska, czyli spotkania Śląska Wrocław z Zagłębiem Lubin.

Czy El Clásico to derby?

Nie. El Clásico to mecz Realu Madryt z FC Barceloną, a oba kluby dzieli ponad 600 kilometrów, więc spotkanie nie spełnia podstawowego warunku derbów, czyli sąsiedztwa. To klasyk, podobnie jak holenderski De Klassieker czy niemiecki Der Klassiker. Prawdziwe derby Madrytu to mecz Realu z Atlético, a derby Barcelony to spotkanie Barçy z Espanyolem.

Jak powiedzieć derby po angielsku?

Po angielsku derby piłkarskie to „derby”, w brytyjskiej wymowie „darbi”, a mecz lokalnych rywali to „local derby”. Amerykanie tego słowa w piłce nie używają i mówią „rivalry”, bo u nich derby to wyścig konny Kentucky Derby albo melonik. Nazwa pochodzi od hrabiego Derby, który w 1780 roku ufundował gonitwę w Epsom.

Co to są derby w żużlu?

W żużlu derbami nazywa się mecze klubów z tego samego regionu, zwykle rozgrywane przy pełnych trybunach. Najsłynniejsze to Derby Ziemi Lubuskiej, czyli mecze Stali Gorzów z Falubazem Zielona Góra, oraz Derby Pomorza i Kujaw, w których Polonia Bydgoszcz mierzy się z Apatorem Toruń.

Kiedy są najbliższe derby Krakowa?

Najbliższe derby Krakowa zaplanowano na 7 listopada 2026 roku, kiedy w 14. kolejce Ekstraklasy Wisła podejmie Cracovię. Będzie to pierwsze spotkanie obu klubów od 1 maja 2022 roku. Rewanż na stadionie Cracovii wyznaczono na 1 maja 2027 roku, a ponieważ w Ekstraklasie gra też Wieczysta Kraków, w sezonie odbędzie się łącznie sześć meczów między krakowskimi klubami.