Odnawialne źródła energii dla domu – rodzaje, koszty i dopłaty w 2026 roku

Odnawialne źródła energii, w skrócie OZE, odtwarzają się w naturalnych procesach i w przeciwieństwie do węgla czy gazu nie wyczerpują się. To przede wszystkim słońce, wiatr, woda, ciepło ziemi i powietrza oraz biomasa. W tym poradniku sprawdzamy, które z nich mają sens w polskim domu jednorodzinnym w 2026 roku, ile kosztują i na jakie dopłaty można liczyć. Wyjaśniamy też, jak prosument rozlicza się w net-billingu, czyli według wartości oddanego prądu, i co zmieniły nowe przepisy o przydomowych wiatrakach. Na końcu proponujemy kolejność inwestycji z trzema przykładowymi zestawami.

Odnawialne źródła energii – co to jest i jakie są rodzaje

Ustawa o odnawialnych źródłach energii z 20 lutego 2015 roku definiuje OZE jako niekopalne źródła energii. Należą do nich energia wiatru i promieniowania słonecznego, energia aerotermalna, geotermalna i hydrotermalna, hydroenergia, energia fal i pływów oraz energia z biomasy, biogazu i biopłynów^[1]. Jakie są odnawialne źródła energii w praktyce domowej? W domu jednorodzinnym da się je podzielić na pięć grup.

• Energia słoneczna – panele fotowoltaiczne (PV) produkują prąd, a kolektory słoneczne ciepłą wodę.
• Energia wiatru – przydomowe turbiny wiatrowe zamieniają ruch powietrza w prąd.
• Ciepło otoczenia – pompy ciepła pobierają energię z powietrza (aerotermalną), gruntu (geotermalną) lub wody (hydrotermalną).
• Biomasa – drewno kawałkowe, pellet, zrębki i biogaz spalane w kotłach.
• Energia wodna – małe elektrownie wodne na ciekach, w domu spotykane rzadko.

Odnawialne i nieodnawialne źródła energii różnią się przede wszystkim tempem odtwarzania. Nieodnawialne to paliwa kopalne, czyli węgiel kamienny i brunatny, ropa naftowa i gaz ziemny. Ich zasoby powstawały przez miliony lat i spalamy je znacznie szybciej, niż się odtwarzają. W potocznym języku OZE, energia odnawialna i alternatywne źródła energii znaczą to samo, choć część autorów zalicza do tych ostatnich także energetykę jądrową. W tym tekście trzymamy się definicji ustawowej. Do OZE należy więc zarówno fotowoltaika, jak i pellet drzewny, który ustawa traktuje jako biomasę.

Te źródła mają też wady, które trzeba uwzględnić przed zakupem.

• Produkcja jest zmienna, bo słońce i wiatr nie pracują na zamówienie. Instalacja 1 kWp daje w grudniu orientacyjnie 15–25 kWh, a w czerwcu 110–140 kWh, czyli 5–7 razy więcej.
• Koszt początkowy jest wysoki, bo sama fotowoltaika z pompą ciepła to wydatek rzędu 60–100 tys. zł, a inwestycja zwraca się zwykle po 7–12 latach.
• Instalacja potrzebuje miejsca na dachu, ścianie lub działce.
• Biomasa spalana w starych kotłach emituje dużo pyłów.

Zmienność produkcji można złagodzić, łącząc kilka źródeł i magazynując energię, o czym piszemy dalej.

Kanał Wszystko o OZE w 20 minut omawia działanie fotowoltaiki, turbin wiatrowych, elektrowni wodnych, biogazowni i geotermii.

Które OZE pasują do domu jednorodzinnego

Do typowego domu jednorodzinnego w Polsce najlepiej pasują fotowoltaika i pompa ciepła, często uzupełnione magazynem energii. Kolektory słoneczne mają sens przy dużym zużyciu ciepłej wody, czyli od około 200 l na dobę w rodzinie czteroosobowej. Kocioł na pellet wybiera się tam, gdzie pompa ciepła się nie sprawdzi, a przydomową turbinę wiatrową tylko w miejscach ze stałym wiatrem o średniej prędkości co najmniej 4 m/s.

Poniższa tabela zestawia siedem technologii. Koszty podajemy orientacyjnie, według cen rynkowych z 2026 roku, a nie według cennika konkretnego wykonawcy. Kwoty dotacji pochodzą z regulaminów programów.

Zakresy dotacji w Czystym Powietrzu odpowiadają trzem poziomom dofinansowania, od podstawowego do najwyższego. Ceny magazynów energii mocno różnią się między ofertami, więc podane widełki traktuj jako punkt odniesienia przy porównywaniu wycen.

Fotowoltaika – prąd z dachu

Fotowoltaika zamienia światło słoneczne w prąd stały, który falownik przetwarza na prąd przemienny dla domu. W Polsce instalacja o mocy 1 kWp produkuje rocznie około 900–1 150 kWh. Domowa mikroinstalacja 5–8 kWp kosztuje z montażem 22,5–48 tys. zł netto.

Mikroinstalacja to według ustawy instalacja OZE o mocy elektrycznej nie większej niż 50 kW przyłączona do sieci o napięciu niższym niż 110 kV^[2]. Domowa fotowoltaika mieści się w tym progu z dużym zapasem. Nie wymaga pozwolenia na budowę, a przyłącza się ją na podstawie zgłoszenia do OSD, który wymienia licznik na dwukierunkowy. Moc dobiera się do rocznego zużycia prądu. Dom zużywający 5 000 kWh rocznie potrzebuje mniej więcej 5 kWp. Pompa ciepła w ocieplonym domu 150 m² zużywa orientacyjnie 3 000–5 000 kWh prądu rocznie, więc moc instalacji rośnie wtedy o 3–5 kWp.

Za standardową instalację z montażem trzeba zapłacić 4 500–6 000 zł netto za 1 kWp. Tańsze zestawy wychodzą 4 000–4 500 zł, a instalacje z panelami premium 6 000–8 000 zł.

Panele można położyć na dachu skośnym, płaskim albo na konstrukcji naziemnej, jak na zdjęciu powyżej. Najlepiej pracują skierowane na południe, ale układ wschód-zachód daje więcej prądu rano i po południu, kiedy wszyscy są w domu.

Czy fotowoltaika się jeszcze opłaca

Fotowoltaika nadal się opłaca, ale inaczej niż przed 2022 rokiem. W net-billingu prąd oddany do sieci wycenia się po cenie rynkowej, więc o zysku decyduje autokonsumpcja, czyli zużycie energii w chwili, gdy panele ją produkują. Im więcej prądu zużyjesz na miejscu, tym szybciej instalacja się zwróci.

Policzmy uproszczony przykład. Instalacja 6 kWp wyprodukuje około 6 000 kWh rocznie. Jeżeli 40 procent zużyjesz od razu, nie kupisz z sieci 2 400 kWh po mniej więcej 1 zł za kWh z opłatami, czyli zaoszczędzisz około 2 400 zł. Pozostałe 3 600 kWh trafi do sieci po umownej cenie 0,30 zł, powiększonej o 23 procent na depozycie, co da około 1 300 zł. Roczna korzyść wynosi więc mniej więcej 3 700 zł, a instalacja za 27–36 tys. zł netto zwróci się po 7–10 latach. Jeśli zużyjesz na miejscu 60 procent prądu, instalacja zwróci się po około 6–8 latach, a przy 20 procentach dopiero po 9–12 latach. Fotowoltaika nie opłaca się tym, którzy w dzień nie zużywają prądu i nie planują magazynu ani pompy ciepła. Ten przykład nie jest prognozą, bo ceny energii i stawki dystrybucyjne zmieniają się co roku.

Pompa ciepła i geotermia

Pompa ciepła to urządzenie, które pobiera ciepło z powietrza, gruntu lub wody i podnosi jego temperaturę do poziomu potrzebnego w instalacji grzewczej. Z 1 kWh prądu pompa powietrzna oddaje zwykle 3–4 kWh ciepła, a gruntowa 4–5 kWh. Pompa powietrze-woda z montażem kosztuje orientacyjnie 30–50 tys. zł.

Wskaźnik efektywności COP mówi, ile jednostek ciepła pompa daje z jednej jednostki prądu. Producenci podają też SCOP, czyli średnią wartość tego wskaźnika z całego sezonu grzewczego. Ta średnia zależy głównie od temperatury wody płynącej w instalacji grzewczej, dlatego pompa najlepiej pracuje z ogrzewaniem podłogowym w ocieplonym domu. Policzmy roczny koszt dla ocieplonego domu 150 m². Przy zapotrzebowaniu na ciepło 60–100 kWh na metr kwadratowy rocznie dom potrzebuje 9 000–15 000 kWh ciepła na ogrzewanie i około 3 000 kWh na ciepłą wodę. Pompa powietrze-woda z SCOP 3–4 zużyje na to około 3 000–6 000 kWh prądu, co przy cenie ok. 1,1 zł za kWh daje orientacyjnie 3,5–6,5 tys. zł rocznie. Przy prądzie z własnej fotowoltaiki ten koszt spada, bo część zużycia, zwłaszcza wiosną, latem i jesienią, pokrywają panele.

Gruntowa pompa ciepła korzysta z dolnego źródła w postaci odwiertów pionowych albo kolektora poziomego zakopanego na działce. Z dolnym źródłem kosztuje orientacyjnie 50–80 tys. zł. Przy SCOP 4–5 zużywa o około 20–25 procent mniej prądu niż powietrzna, bo temperatura gruntu poniżej strefy przemarzania zmienia się w ciągu roku niewiele. Płytką i głęboką geotermię porównujemy w tekście o energii geotermalnej jako źródle ciepła.

Kolektory słoneczne do ciepłej wody

Kolektory słoneczne podgrzewają wodę bezpośrednio ciepłem słońca. Podstawowy zestaw z dwoma kolektorami płaskimi i zasobnikiem 200 l kosztuje z montażem 8,5–13 tys. zł brutto i pokrywa zwykle 50–65 procent rocznego zapotrzebowania domu na ciepłą wodę użytkową (c.w.u.).

Większe zestawy, z kolektorami próżniowymi lub wspomaganiem ogrzewania, kosztują do około 24 tys. zł. Kolektory płaskie trafiają zwykle do podstawowych zestawów, a droższe próżniowe lepiej radzą sobie wiosną i jesienią. Od maja do sierpnia instalacja potrafi ogrzać całą wodę bez udziału kotła, a od listopada do lutego pokrywa orientacyjnie 10–30 procent potrzeb i tylko wstępnie podgrzewa wodę. Alternatywą dla kolektorów jest fotowoltaika z grzałką w zasobniku albo pompa ciepła do c.w.u. Taki układ bywa prostszy, bo prąd z paneli można zużyć także na inne cele. Kolektory nadal mają sens w domach z dużym zużyciem ciepłej wody i bez miejsca na większą instalację PV. Podgrzewacze przepływowe, pojemnościowe i pompy ciepła do wody zestawiamy w poradniku o nowoczesnych systemach podgrzewania wody użytkowej.

Przydomowa elektrownia wiatrowa

Przydomowa elektrownia wiatrowa to mała turbina o mocy zwykle od 0,3 do 5 kW, zamontowana na budynku albo na maszcie przy domu. Od 7 stycznia 2026 roku turbinę do 3 m wysokości montowaną na budynku można postawić bez zgłoszenia. Turbina wyższa niż 3 m, ale nie wyższa niż 12 m, wymaga zgłoszenia z projektem.

Wiatr obraca łopaty turbiny, wał przekazuje ruch na generator, a ten wytwarza prąd, który przez falownik trafia do domowej instalacji. Spotkasz dwa typy turbin. Turbiny o osi poziomej przypominają małe wiatraki z trzema łopatami i potrzebują ustawienia pod wiatr. Konstrukcje o osi pionowej, takie jak na zdjęciu poniżej, pracują przy wietrze z każdego kierunku i są cichsze, ale mniej sprawne. Zamieniają na prąd orientacyjnie 20–35 procent energii wiatru, a dobre turbiny o osi poziomej 35–45 procent. Producenci nazywają je w katalogach VAWT, od angielskiej nazwy vertical axis wind turbine.

Nowe przepisy wprowadziła ustawa z 4 grudnia 2025 roku o zmianie Prawa budowlanego, ogłoszona w Dzienniku Ustaw 23 grudnia 2025 roku^[5]. Dotyczą one urządzeń o mocy mikroinstalacji, czyli do 50 kW.

Opłacalność małej turbiny zależy przede wszystkim od wiatru, którego średnia prędkość na wysokości wirnika powinna wynosić przynajmniej 4 m/s, a najlepiej 5 m/s. W zabudowie, między drzewami i budynkami, wiatr jest słaby i porywisty. Według naszego szacunku turbina 1 kW przy średnim wietrze 3 m/s wyprodukuje orientacyjnie 250–450 kWh rocznie, a przy 5 m/s około 1 000–1 500 kWh. Najlepsze warunki są na otwartym terenie, na wybrzeżu i na wzniesieniach. Turbina do 3 m, choć nie wymaga formalności, pracuje zwykle w słabym wietrze blisko dachu i daje orientacyjnie 250–450 kWh z każdego kilowata mocy rocznie.

Mała turbina ma nad fotowoltaiką tę przewagę, że wiatr wieje także zimą i nocą, kiedy panele produkują mało albo nic, więc oba źródła dobrze się uzupełniają. Program Moja Elektrownia Wiatrowa, który dofinansowywał takie instalacje, zamknął nabór 20 lutego 2026 roku po wyczerpaniu budżetu 150 mln zł^[13]. Do wad małych turbin należą hałas i drgania przenoszone na konstrukcję budynku, wpływ na krajobraz oraz ryzyko dla ptaków przy większych wirnikach.

Biomasa, pellet i mała energetyka wodna

Biomasa to drewno, pellet, zrębki, słoma i inne paliwa pochodzenia roślinnego. Należy do odnawialnych źródeł energii, bo przy zrównoważonym pozyskaniu rośliny pochłaniają tyle dwutlenku węgla, ile wydziela się przy spalaniu. W domu biomasę wykorzystuje się w kotłach na pellet albo zgazowujących drewno.

Pellet to granulki ze sprasowanych trocin, łatwe w transporcie i dozowaniu. Nowoczesny kocioł z automatycznym podajnikiem pracuje niemal bezobsługowo, ale wymaga kotłowni, magazynu paliwa i komina. Zasobnik o pojemności ok. 200 kg wystarcza zimą na mniej więcej tydzień, przy zużyciu 25–30 kg pelletu na dobę. Ocieplony dom 150 m² spali w sezonie orientacyjnie 2,5–3,5 t pelletu, co przy cenie ok. 1 400 zł za tonę daje 3,5–5 tys. zł rocznie. Problemem pelletu bywa jakość. Pellet klasy A1 według certyfikatu ENplus ma najwyżej 0,7 procent popiołu, a paliwo z zanieczyszczeniami ma go zwykle ponad 1,5 procent i szybciej zapycha palnik. Do Czystego Powietrza kwalifikują się wyłącznie kotły o podwyższonym standardzie, wpisane na listę ZUM, z automatycznym podawaniem pelletu, bez rusztu awaryjnego^[10]. Kocioł musi też spełniać wymogi lokalnej uchwały antysmogowej oraz unijne wymagania ekoprojektu dotyczące minimalnej sprawności i emisji kotłów na paliwa stałe, określone w rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/1189. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska od 2027 roku program ma wspierać tylko najbardziej efektywne źródła ciepła^[12].

Energia wodna w skali domu to rzadkość. Mała elektrownia wodna wymaga własnego cieku o odpowiednim spadku i przepływie, pozwolenia wodnoprawnego i projektu, dlatego budują ją głównie właściciele dawnych młynów i posesji nad rzeką.

Magazyn energii i system hybrydowy

Magazyn energii to akumulator, zwykle litowo-żelazowo-fosforanowy, który gromadzi nadwyżki z fotowoltaiki i oddaje je wieczorem i w nocy. Magazyn o pojemności około 10 kWh kosztuje z montażem 25–34 tys. zł brutto. Podnosi autokonsumpcję i może zasilać dom podczas awarii sieci.

Najwięcej daje połączenie kilku źródeł w jeden system hybrydowy. Panele zasilają dom i pompę ciepła, nadwyżka ładuje baterię i zasobnik ciepłej wody, a do sieci trafia dopiero reszta. Rozdziałem steruje falownik hybrydowy razem z systemem zarządzania energią, który w ofertach występuje jako HEMS (od angielskiej nazwy home energy management system) lub EMS. Taki system potrafi uwzględnić prognozę pogody i godzinowe ceny prądu. Sterowanie domowymi urządzeniami z jednej aplikacji opisujemy w tekście o tym, jak działa inteligentny dom.

Ile prądu daje magazyn 10 kWh w praktyce? Dom zużywający 4 000 kWh rocznie potrzebuje średnio około 11 kWh na dobę. Naładowana bateria pokryje wieczór i noc, ale nie 2–3 pochmurnych dni z rzędu. Zimą pompa ciepła w ocieplonym domu pobiera przy mrozie około 2–3 kW, więc zapas 10 kWh skończy się po 3–5 godzinach. Dom może działać także bez podłączenia do sieci, w instalacji wyspowej, nazywanej off-grid. Wymaga ona jednak magazynu o pojemności orientacyjnie 30–50 kWh i rezerwowego źródła na zimę, dlatego mało kto rezygnuje z przyłącza, jeśli może je mieć.

Net-billing – jak rozlicza się prosument

Prosument to odbiorca, który sam wytwarza prąd w mikroinstalacji na własne potrzeby. W net-billingu prąd oddany do sieci sprzedajesz po cenie rynkowej, a jego wartość trafia na depozyt prosumencki. Z depozytu opłacasz prąd pobrany z sieci w kolejnych miesiącach.

System obowiązuje osoby, które zgłosiły mikroinstalację do przyłączenia po 31 marca 2022 roku. Wcześniejsi prosumenci zostali w net-meteringu, w którym rozlicza się ilość energii, a nie jej wartość. Od 1 lipca 2024 roku oddany prąd wycenia się według rynkowej ceny z każdej godziny (RCE). Prosumenci, którzy zaczęli wcześniej, mogli zostać przy cenie miesięcznej (RCEm)^[7]. Środki z depozytu są ważne 12 miesięcy. Zwrot nadpłaty, której prosument nie wykorzysta, wynosi najwyżej 20 procent wartości energii wprowadzonej do sieci w danym miesiącu^[6].

Od 27 grudnia 2024 roku sprzedawca mnoży wartość oddanej energii zapisaną na depozycie prosumenckim przez współczynnik 1,23, czyli powiększa ją o 23 procent. Ta sama nowelizacja dała prosumentom przechodzącym z RCEm na RCE prawo do zwrotu do 30 procent niewykorzystanej nadpłaty. Według resortu klimatu zmiany objęły ponad 400 tysięcy gospodarstw domowych^[7].

Z tego przykładu wynika, że w net-billingu kilowatogodzina zużyta w domu jest warta kilka razy więcej niż oddana do sieci. Dlatego opłaca się przesuwać zużycie na godziny pracy paneli (pranie, zmywanie, grzanie wody, ładowanie auta) i rozważyć magazyn energii lub ciepła. Prosta zmiana nawyków, na przykład włączanie zmywarki w południe zamiast wieczorem, zwiększa autokonsumpcję bez żadnej inwestycji. Jak zorganizować ładowanie samochodu elektrycznego w domu i w trasie, opisujemy w osobnym przewodniku.

Dopłaty do OZE w 2026 roku

Najważniejsze dopłaty do OZE dla domu w 2026 roku to Czyste Powietrze na pompy ciepła, kotły na biomasę i termomodernizację oraz Przydomowe Magazyny Energii. Ten drugi program będzie przyjmował wnioski na magazyny energii i ciepła od 20 października 2026 roku. Mój Prąd i Moja Elektrownia Wiatrowa nie przyjmują wniosków.

Program Mój Prąd 6.0 zakończył nabór w 2025 roku, a jego operator, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), nadal ocenia złożone wnioski.

„Mój Prąd 7.0 nie zostanie uruchomiony w dotychczasowej formule.”

— NFOŚiGW, komunikat na stronie programu Mój Prąd^[8]

Jego miejsce zajął program Przydomowe Magazyny Energii. Pierwsza część, finansowana z Krajowego Planu Odbudowy, przyjmowała wnioski od końca marca do połowy czerwca 2026 roku. Druga, finansowana z Funduszu Modernizacyjnego, ma budżet do 1 mld zł, a jej nabór ruszy 20 października 2026 roku o godzinie 9^[9]. Prosument w net-billingu dostanie na magazyn energii do 30 procent kosztów, ale najwyżej 800 zł za każdą kilowatogodzinę pojemności i 16 tys. zł w sumie. Przy magazynie 10 kWh dotacja wyniesie więc do 8 tys. zł, a przy 15 kWh do 12 tys. zł. Pełne 16 tys. zł przypada na magazyn o pojemności co najmniej 20 kWh. Prosument w net-meteringu może liczyć na połowę maksymalnej kwoty, czyli do 8 tys. zł. Do tego dochodzi do 1 tys. zł na magazyn ciepła i do 2 tys. zł premii za falownik hybrydowy lub magazyn wyprodukowany w Unii Europejskiej. Łączna dotacja na jeden punkt poboru energii wynosi najwyżej 19 tys. zł. Program uznaje wydatki poniesione od 1 listopada 2025 roku.

Czyste Powietrze ma trzy poziomy wsparcia, a o tym, który przysługuje, decyduje dochód.

• Poziom podstawowy pokrywa do 40 procent kosztów i przysługuje przy dochodzie rocznym do 135 000 zł.
• Poziom podwyższony pokrywa do 70 procent kosztów i przysługuje przy miesięcznym dochodzie do 2 250 zł na osobę albo 3 150 zł w gospodarstwie jednoosobowym.
• Poziom najwyższy pokrywa do 100 procent kosztów i przysługuje przy miesięcznym dochodzie do 1 300 zł na osobę albo 1 800 zł w gospodarstwie jednoosobowym^[11].

Przed inwestycją trzeba wykonać audyt energetyczny, a po niej sporządzić świadectwo charakterystyki energetycznej. Program nie finansuje fotowoltaiki, bo nie ma jej w katalogu kosztów kwalifikowanych^[10]. Na pompę ciepła powietrze-woda o podwyższonej klasie efektywności można dostać do 14 080, 24 640 lub 35 200 zł, zależnie od poziomu. Na gruntową przypada do 18 000, 31 500 lub 45 000 zł plus do 20 000 zł na dolne źródło. Najwyższą możliwą kwotę, 170 100 zł, może dostać gospodarstwo z najwyższym poziomem dofinansowania, które w domu o dużym zapotrzebowaniu na ciepło łączy gruntową pompę z termomodernizacją. Od 20 lipca 2026 roku program płaci więcej za ocieplenie oraz wymianę okien i drzwi, a wsparcie termomodernizacji sięga 83 tys. zł. Na realizację inwestycji jest teraz 180 dni^[12].

Ulgę termomodernizacyjną można łączyć z dotacją. Ulga dotyczy między innymi ogniw fotowoltaicznych, pomp ciepła, kolektorów słonecznych oraz magazynów energii i ciepła razem z ich montażem^[14]. Odliczyć wolno tylko tę część wydatków, której nie pokryła dotacja.

Od czego zacząć – kolejność inwestycji

Inwestycję w OZE zacznij od audytu energetycznego i ocieplenia domu, potem wymień źródło ciepła, a na końcu dobierz fotowoltaikę i magazyn. Taka kolejność zmniejsza moc potrzebnych urządzeń, a przez to ich koszt. Odpowiada też wymaganiom programu Czyste Powietrze, który bez audytu nie przyzna dotacji.

Nieocieplony dom z lat 70. czy 80. potrafi zużywać na ogrzewanie ponad 140 kWh na metr kwadratowy rocznie, a nowy dom budowany według obecnych warunków technicznych orientacyjnie 30–50 kWh. Im mniej ciepła dom traci, tym mniejszą i tańszą pompę ciepła oraz instalację fotowoltaiczną trzeba do niego dobrać. Sposoby na mniejsze zużycie bez wielkich inwestycji zebraliśmy w poradniku o tym, jak zmniejszyć rachunki w energooszczędnym domu. Część oszczędności daje zwykła wymiana żarówek na LED i dobre rozplanowanie światła, a jak wybrać oświetlenie do każdego pomieszczenia, pokazujemy w osobnym tekście.

Poniżej pokazujemy trzy przykładowe zestawy. Budżety to sumy orientacyjnych widełek cenowych z 2026 roku (fotowoltaika netto, pozostałe urządzenia z VAT), bez dotacji. Dwa pierwsze nie obejmują ocieplenia, a trzeci je uwzględnia.

Najprościej mają właściciele nowego domu, bo instalację mogą zaprojektować od zera. Jeżeli celem jest budynek o niemal zerowym zużyciu energii, odsyłamy do tekstu o zeroemisyjnym budownictwie i domach przyszłości. O ekologii w domu w szerszym ujęciu, od segregacji odpadów po wykorzystanie deszczówki, piszemy w poradniku o tym, jak urządzić ekologiczny dom na co dzień.

Przed podpisaniem umowy z instalatorem sprawdź kilka rzeczy.

• Moc instalacji powinna wynikać z Twojego rocznego zużycia, a nie z tego, ile paneli zmieści się na dachu.
• Oferta powinna podawać ceny poszczególnych elementów i markę falownika, paneli oraz magazynu.
• Urządzenia, na które chcesz dotację, muszą być na liście ZUM albo spełniać warunki PME.
• Wykonawca powinien zgłosić instalację do OSD i przygotować dokumenty do wniosku.
• Umowa powinna osobno określać gwarancję na montaż i na urządzenia.

Odnawialne źródła energii w Polsce w liczbach

W 2025 roku odnawialne źródła energii dały 31,41 procent prądu wyprodukowanego w Polsce, czyli 54 743 GWh^[4]. Na koniec roku działały 1 636 673 mikroinstalacje o łącznej mocy blisko 13,9 GW, prawie w całości fotowoltaiczne^[3].

Według danych Agencji Rynku Energii, które w lutym 2026 roku przedstawiło Ministerstwo Klimatu i Środowiska, moc OZE wynosiła na koniec 2025 roku 37 777 MW, czyli 50,04 procent mocy zainstalowanej^[4]. Fotowoltaika osiągnęła 24 808 MW, energetyka wiatrowa 10 550 MW. W 2020 roku udział OZE w produkcji prądu wynosił 17,83 procent.

„Pierwszy raz w historii udział odnawialnych źródeł energii w mocy zainstalowanej w naszym kraju przekroczył 50%. Na koniec grudnia 2025 roku to dokładnie 50,04%.”

— Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska^[4]

Urząd Regulacji Energetyki (URE) podał w marcowym raporcie, że 99,9 procent mikroinstalacji to fotowoltaika, a prosumenci mają 1 612 450 instalacji, ponad 98,5 procent wszystkich. W 2025 roku mikroinstalacje wprowadziły do sieci ponad 8,95 TWh energii. Od lipca 2025 roku można też zostać prosumentem wirtualnym, czyli korzystać z instalacji postawionej w innym miejscu niż własny dom. Na koniec roku działały 272 takie instalacje^[3].

Najczęściej zadawane pytania