Szlaki długodystansowe w Polsce – od GSB po Szlak Nadmorski

Szlaki długodystansowe w Polsce to znakowane szlaki piesze, których przejście zajmuje kilka dni albo kilka tygodni – umownie od około 100 km wzwyż. Zestawiamy dziesięć najważniejszych tras, od Głównego Szlaku Beskidzkiego po Szlak Nadmorski, z długościami, sumą podejść i liczbą dni marszu. Piszemy też, gdzie nocować i ile kosztuje taka wędrówka w 2026 roku, a także które polskie szlaki są odcinkami europejskich szlaków E3, E8, E9 i E11.

Szlaki długodystansowe w Polsce – ile ich jest i który wybrać

W Polsce wyznakowano dziesiątki tysięcy kilometrów szlaków pieszych, ale tylko część z nich nadaje się na wędrówkę dłuższą niż weekend. Katalog Łukasza Supergana obejmuje około 135 szlaków liczących co najmniej 50 km, razem 18 500 km^[1]. Najlepsze szlaki długodystansowe na pierwszą wielodniową wyprawę zwykle znajdują się wśród dziesięciu opisanych niżej.

„W naszym kraju mamy 80 tysięcy kilometrów szlaków pieszych.”
— Łukasz Supergan, #SzlakiPolski – katalog polskich szlaków długodystansowych

Nie ma urzędowej definicji szlaku długodystansowego. Autorzy katalogów przyjmują progi 50, 100 albo 150 km, a w praktyce chodzi o trasę, na którą trzeba zabrać plecak na kilka nocy. Szlaki piesze w Polsce, podobnie jak inne szlaki turystyczne w Polsce, znakuje głównie PTTK, a przez całe pasma górskie prowadzą trzy szlaki główne – Beskidzki, Sudecki i Świętokrzyski. Poza górami długie trasy biegną wzdłuż Bałtyku, przez Jurę Krakowsko-Częstochowską, Roztocze i pojezierza.

O wyborze decydują przede wszystkim liczba dni urlopu, suma podejść i odległości między noclegami. Ten sam dystans 150 km to tydzień spokojnego marszu po Jurze, ale wyraźnie cięższy tydzień w Beskidzie Wyspowym. Dlatego w tabeli obok długości podajemy liczbę dni przy trzech tempach marszu.

Liczby dni są orientacyjne – to sam marsz, bez dni odpoczynku, a sumy podejść GSB i GSS pochodzą z pomiaru Mapy Turystycznej^[2]. Poza tabelą zostają nowsze trasy wytyczone z istniejących szlaków, jak beskidzka pętla The Loop, Via Sacra na Dolnym Śląsku czy Główny Szlak Beskidu Wyspowego. Łuk Karpat nie ma z kolei jednego oznakowanego przebiegu, więc trudno go zestawić z pozostałymi szlakami.

Jakie są najdłuższe szlaki w Polsce?

Najdłuższy szlak w polskich górach to Główny Szlak Beskidzki, liczący około 500 km. Za nim są Główny Szlak Sudecki i niebieski Szlak Rzeszów – Grybów, liczące około 446 i 430 km, oraz Niebieski Szlak Sudecki o długości około 390 km. Najdłuższym szlakiem nizinnym jest Szlak Nadmorski, który ciągnie się wzdłuż Bałtyku na około 378 km.

Często spotyka się zdanie, że GSB jest najdłuższym szlakiem w Polsce w ogóle. To nie do końca prawda. Dłuższe są szlaki pielgrzymkowe. Via Regia, czyli Droga św. Jakuba z Medyki do Zgorzelca, liczy według zestawień około 925–957 km, choć jest oznakowana tylko na części odcinków. Europejski szlak E9 biegnie przez Polskę na długości około 700 km, ale składa się z kilku krajowych szlaków.

Podawane długości samego GSB też się różnią – 496 km w starszych opracowaniach, 503,6 km w pomiarze Mapy Turystycznej i do 519 km w nowszych zestawieniach. Rozrzut wynika ze zmian przebiegu (szlak przekłada się m.in. z asfaltu na ścieżki) i z tego, czy długość liczy się z mapy, czy ze śladu GPS. Podobnie jest z Głównym Szlakiem Świętokrzyskim, któremu tradycyjnie przypisuje się 105 km, a współczesne pomiary dają około 92 km.

Główny Szlak Beskidzki – najdłuższy szlak w polskich górach

Główny Szlak Beskidzki im. Kazimierza Sosnowskiego prowadzi czerwonymi znakami z Ustronia w Beskidzie Śląskim do Wołosatego w Bieszczadach. Ma 503,6 km i 22 001 m podejść, a szacowany czas marszu to 162 godziny 40 minut^[2]. Przechodzi przez Beskid Śląski, Żywiecki, Gorce, Beskid Sądecki, Niski i Bieszczady.

Najwyższym punktem szlaku jest Babia Góra (1725 m n.p.m.). Po drodze GSB wchodzi m.in. na Baranią Górę, Turbacz, Radziejową, Jaworzynę Krynicką i Halicz, a schodzi do Węgierskiej Górki, Rabki-Zdroju, Krościenka nad Dunajcem, Krynicy-Zdroju, Iwonicza-Zdroju, Komańczy i Cisnej. Szlak przecina Babiogórski, Gorczański i Bieszczadzki Park Narodowy. Co w nich zobaczyć i jakie obowiązują tam zasady, opisujemy w przewodniku po parkach narodowych w Polsce. Bukowe lasy Bieszczadzkiego Parku Narodowego, przez które prowadzi końcówka szlaku, są od 2021 roku na liście UNESCO, o czym piszemy w zestawieniu miejsc UNESCO w Polsce.

Historia szlaku sięga okresu międzywojennego. Zachodnią część, z Ustronia do Krynicy, zaprojektował Kazimierz Sosnowski, a prace nad nią ukończono w 1929 roku. W 1935 roku połączono ją z częścią wschodnią, zaprojektowaną przez Mieczysława Orłowicza i prowadzącą przez dzisiejszą Ukrainę aż do Czarnohory. Tak powstał Główny Szlak Karpacki liczący ponad 800 km. Po 1945 roku szlak zamknął się w obecnych granicach Polski. W 2021 roku powstało Stowarzyszenie Główny Szlak Beskidzki, które popularyzuje szlak^[9].

Ile dni zajmuje przejście GSB?

Przejście całego Głównego Szlaku Beskidzkiego zajmuje zwykle 17–25 dni marszu, najczęściej około 20 dni. Tyle wychodzi z podzielenia 162 godzin 40 minut marszu przez 8 godzin dziennie albo 503,6 km przez 25 km dziennie. Do tego warto doliczyć 1–3 dni odpoczynku lub zapasu na złą pogodę.

Szybsi piechurzy, idący z lekkim plecakiem po 30–35 km dziennie, kończą szlak w 14–16 dni. Biegacze górscy pokonują GSB w mniej niż 5 dni, ale to zupełnie inna dyscyplina. Większość osób dzieli trasę na dwa urlopy, na przykład Ustroń – Krynica-Zdrój i Krynica-Zdrój – Wołosate.

Kierunek jest dowolny. Start w Wołosatem oznacza na początku najbardziej odludne Bieszczady i Beskid Niski, gdzie noclegi są rzadsze. Kto startuje w Ustroniu, rozchodzi się w Beskidzie Śląskim, gdzie schroniska stoją gęsto, a dzikie wschodnie pasma zostawia na koniec, gdy nogi są już przyzwyczajone do marszu.

Mateusz Stawarz pokazuje swoje przejście całego Głównego Szlaku Beskidzkiego w 16 dni – etapy, pogodę, noclegi i widoki z kolejnych pasm.

Odznaka GSB PTTK i punkty GOT

Za przejście Głównego Szlaku Beskidzkiego PTTK przyznaje odznakę w czterech stopniach. Najwyższy, diamentowy, wymaga przejścia całego szlaku w czasie nie dłuższym niż 21 dni. Pozostałe stopnie zdobywa się odcinkami, bez limitu czasu, a przejścia dokumentuje się w książeczce Górskiej Odznaki Turystycznej^[3].

1. Brązowy – co najmniej 200 punktów GOT zdobytych na trasie GSB, w dowolnym czasie i podczas dowolnej liczby wycieczek.
2. Srebrny – kolejne 200 punktów GOT na trasie szlaku.
3. Złoty – przejście pozostałych, wcześniej nieprzebytych odcinków.
4. Diamentowy – cały szlak jednym ciągiem w maksymalnie 21 dni.

Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie weryfikuje dokumentację bezpłatnie, a płaci się tylko za samą odznakę i przesyłkę. Według ogólnej reguły punktacji GOT (1 punkt za kilometr i 1 punkt za każde 100 m podejść) cały GSB daje orientacyjnie 720 punktów. Stopień brązowy odpowiada więc mniej więcej 28% szlaku, czyli około 140 km.

Główny Szlak Sudecki im. Mieczysława Orłowicza

Główny Szlak Sudecki prowadzi czerwonymi znakami ze Świeradowa-Zdroju w Górach Izerskich do Prudnika u podnóża Gór Opawskich. Według pomiaru Mapy Turystycznej liczy 445,9 km, ma 14 212 m podejść i 135 godzin 28 minut marszu^[4]. Przejście zajmuje zwykle 15–22 dni, najczęściej 17–19 dni.

Trasa przecina kilkanaście pasm i regionów – Góry Izerskie, Karkonosze, Rudawy Janowickie, Góry Kamienne, Wałbrzyskie, Sowie, Bardzkie, Stołowe, Orlickie, Bystrzyckie, Masyw Śnieżnika, Góry Złote i Opawskie. Po drodze mija Szklarską Porębę, Karpacz, Krzeszów, Wambierzyce, Kudowę-Zdrój, Duszniki-Zdrój i Lądek-Zdrój.

Pomysłodawcą szlaku był Mieczysław Orłowicz, krajoznawca i autor ponad stu przewodników. Koncepcja powstała w 1947 roku, a w 1973 roku szlak otrzymał jego imię. Ponieważ w czasach PRL tereny przygraniczne były strzeżone, GSS omija Śnieżkę i Śnieżnik, a w kilku miejscach biegnie asfaltem. Przez wiele lat kończył się w Paczkowie, a dziś prowadzi dalej przez Głuchołazy i Góry Opawskie do Prudnika.

Na GSS łatwiej o nocleg niż na GSB. Schroniska, pensjonaty i uzdrowiska leżą co kilkanaście kilometrów, a przewyższenia są o jedną trzecią mniejsze. Dlatego wielu wędrowców wybiera Sudety jako pierwszy szlak dłuższy niż dwa tygodnie.

Szlak Karpacki Rzeszów – Grybów i Niebieski Szlak Sudecki – spokojniejsze alternatywy

Kto przeszedł GSB albo GSS, ma do wyboru dwa długie szlaki niebieskie. Szlak Rzeszów – Grybów prowadzi przez pogórza, Bieszczady i Beskid Niski, często wzdłuż granicy, z dala od tłumów. Niebieski Szlak Sudecki pokazuje Sudety z innej strony niż GSS i w dużej części pokrywa się z europejskim szlakiem E3.

Szlak Rzeszów – Grybów (Szlak Karpacki)

Niebieski szlak z Rzeszowa do Grybowa, nazywany też Szlakiem Karpackim albo Granicznym, liczy około 430 km (w zależności od źródła 420–445 km). Prowadzi przez Pogórze Dynowskie i Przemyskie, Góry Sanocko-Turczańskie, Bieszczady Zachodnie i Beskid Niski. Najwyżej wchodzi pod Krzemień, na około 1320 m n.p.m.

W opisach można trafić na informację, że szlak ma kilka kolorów. W rzeczywistości jest znakowany na niebiesko, a między Grybowem a Nowym Łupkowem nosi imię Kazimierza Pułaskiego. Na pograniczu ze Słowacją i Ukrainą biegnie śladem przedwojennego Głównego Szlaku Karpackiego. Noclegów jest mało, więc na odcinku przez pogórza i Beskid Niski trzeba planować agroturystyki, pola namiotowe albo noclegi w lesie. Przejście zajmuje orientacyjnie 17–21 dni.

Niebieski Szlak Sudecki

Niebieski Szlak Sudecki prowadzi ze Szklarskiej Poręby do schroniska Pasterka w Górach Stołowych i liczy około 390 km. Ma formę niepełnej pętli – z Gór Izerskich idzie w Góry Kaczawskie i Rudawy Janowickie, spotyka się z GSS w Górach Sowich, okrąża Kotlinę Kłodzką i kończy się w Górach Stołowych.

Na znacznej części przebiegu jest polskim odcinkiem europejskiego szlaku E3. Prowadzi m.in. obok zamku Grodno w Zagórzu Śląskim, przez Lądek-Zdrój i obok schroniska na Śnieżniku. Na całość trzeba orientacyjnie 14–19 dni.

Szlak Nadmorski – 378 km wzdłuż Bałtyku

Szlak Nadmorski to czerwony szlak ze Świnoujścia do Żarnowca, liczący około 378 km. W województwie zachodniopomorskim nosi imię dr. Czesława Piskorskiego, a w pomorskim nazywa się Szlakiem Nadmorskim Bałtyckim. W całości jest częścią europejskiego szlaku E9, a jego przejście zajmuje orientacyjnie 13–17 dni.

Trasa wiedzie przez Międzyzdroje, Dziwnów, Kołobrzeg, Darłowo, Ustkę, Rowy i Łebę, obok latarni morskich w Niechorzu, Gąskach, Jarosławcu, Ustce i Stilo. Przecina Woliński i Słowiński Park Narodowy. Przewyższeń prawie nie ma, ale odcinki po plaży i luźnym piasku męczą bardziej niż leśna ścieżka.

Najlepszym terminem jest maj, czerwiec albo wrzesień. W lipcu i sierpniu nadmorskie miejscowości są pełne, a noclegi droższe i trudniej dostępne. Płaski szlak dobrze nadaje się na pierwszą wędrówkę dłuższą niż tydzień, bo pozwala nauczyć się rozkładania sił na kilkanaście dni.

Szlaki na 4–8 dni – na pierwszą długą wędrówkę

Na pierwszy szlak długodystansowy najlepiej wybrać trasę o długości 90–170 km. Mieści się w długim weekendzie albo tygodniu urlopu i pozwala sprawdzić buty, plecak i własne tempo. Takie warunki spełniają Główny Szlak Świętokrzyski, Mały Szlak Beskidzki, Szlak Orlich Gniazd i Szlak Zamków Piastowskich.

Główny Szlak Świętokrzyski

Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego prowadzi czerwonymi znakami z Gołoszyc do Kuźniaków. Tradycyjnie podaje się 105 km, a współczesne pomiary dają około 92 km. To najkrótszy z trzech głównych szlaków górskich i dobry wybór na pierwsze 3–5 dni marszu.

Czerwone znaki prowadzą przez Jeleniowski Park Krajobrazowy, Świętokrzyski Park Narodowy, Łysicę i Święty Krzyż, a szlak kończy się w lasach suchedniowskich i oblęgorskich. Od 1983 roku nosi imię Edmunda Massalskiego, geografa i krajoznawcy. Jest dobrze oznakowany i nie ma trudności technicznych, a noclegi w Nowej Słupi, Świętej Katarzynie i Kielcach pozwalają iść bez namiotu.

Mały Szlak Beskidzki

Czerwony Mały Szlak Beskidzki zaczyna się na Straconce w Bielsku-Białej, kończy się na Luboniu Wielkim i liczy 137 km. Biegnie przez pasma, które omija GSB – Beskid Mały, Makowski i Wyspowy. Suma podejść sięga około 6 000 m, więc mimo krótkiego dystansu to wymagający tydzień w górach.

Przejście zajmuje zwykle 5–6 dni. Dawniej szlak nosił nazwę Szlaku Północnego. Na trasie są m.in. zapora w Porąbce, Leskowiec, Myślenice i schronisko na Kudłaczach, a meta wypada przy schronisku na szczycie.

Szlak Orlich Gniazd pieszo

Pieszy Szlak Orlich Gniazd prowadzi czerwonymi znakami z Krakowa do Częstochowy i liczy około 164 km. Przejście zajmuje 6–8 dni. Trasa biegnie przez Wyżynę Krakowsko-Częstochowską, obok ruin średniowiecznych zamków i warowni, wapiennych ostańców i Ojcowskiego Parku Narodowego.

Stanisław Leszczycki zaproponował w 1927 roku trasę przez najwyższe wzniesienia Jury, a projekt obecnej trasy ogłosił w 1948 roku Kazimierz Sosnowski – ten sam, który wytyczył zachodnią część GSB. Szlak wyznaczono w 1950 roku. Po drodze są m.in. zamki w Korzkwi, Ojcowie, Pieskowej Skale, Rabsztynie, Ogrodzieńcu, Mirowie, Bobolicach i Olsztynie. Ich historię opisujemy w przewodniku po zamkach w Polsce. Jura ma gęstą sieć noclegów, ale w weekendy w okolicach Ojcowa i Ogrodzieńca bywa tłoczno.

Szlak Zamków Piastowskich

Zielony Szlak Zamków Piastowskich prowadzi na Dolnym Śląsku od zamku Grodno w Zagórzu Śląskim do zamku Grodziec. Liczy około 146–152 km i mija 15 zamków i grodów, m.in. Książ, Bolków, Bolczów i Wleń. Na przejście trzeba orientacyjnie 5–7 dni.

Zielone znaki prowadzą przez Góry Wałbrzyskie, Rudawy Janowickie, Kotlinę Jeleniogórską i Pogórze Kaczawskie. Przewyższenia są niewielkie, a baza noclegowa gęsta, więc to dobra trasa na pierwszą wędrówkę z dziećmi albo w chłodniejszej porze roku.

Droga św. Jakuba i europejskie szlaki E3, E8, E9 i E11 w Polsce

Przez Polskę biegną cztery z dwunastu europejskich szlaków długodystansowych – E3, E8, E9 i E11. Europejskie Stowarzyszenie Turystyki Wędrownej (European Ramblers Association, ERA) wyznacza je i utrzymuje razem z krajowymi organizacjami. Szlaki E nie mają własnej trasy – biegną istniejącymi szlakami krajowymi z ich kolorowymi znakami^[5].

Wspólnym oznaczeniem jest niebieska tarcza z żółtymi gwiazdami Europy i literą E z numerem szlaku. Kto idzie odcinkiem GSB w Bieszczadach albo Szlakiem Nadmorskim, wędruje więc też szlakiem europejskim.

Długości całych szlaków podajemy według ERA. W polskich opracowaniach często krążą starsze, krótsze wartości, bo szlaki E są wciąż przedłużane i znakowane na nowo.

Camino w Polsce – Via Regia i inne drogi jakubowe

Najdłuższą polską drogą jakubową jest Via Regia z Medyki przez Kraków do Zgorzelca, licząca około 925–957 km. Jest oznakowana żółtą muszlą na niebieskim tle, ale tylko na części odcinków, dlatego bez śladu GPS trudno ją przejść w całości. Inne polskie drogi jakubowe prowadzą m.in. wzdłuż wybrzeża, przez Wielkopolskę i Mazowsze.

Jak dobrać szlak i ile kilometrów dziennie planować?

Na szlaku długodystansowym w górach planuje się zwykle 20–25 km dziennie, na nizinach 25–30 km. Bezpieczniej jest liczyć czas marszu niż kilometry – w Beskidach 8 godzin marszu to często tylko 20–25 km, bo każde 100 m podejścia wydłuża dzień. Co 5–7 dni warto zaplanować dzień krótszy albo wolny.

Najprostszy kalkulator to czas przejścia z serwisu mapowego podzielony przez liczbę godzin marszu dziennie. Dla GSB 162 godziny 40 minut przy 8 godzinach marszu dziennie dają około 20 dni, a przy 6 godzinach około 27 dni. Dla GSS 135 godzin 28 minut daje odpowiednio około 17 i 23 dni.

Dni podane w tabeli są orientacyjne i dotyczą samego marszu, bez przerw na odpoczynek. Lepiej zaczynać od krótszych tras i wydłużać dystans z każdym kolejnym szlakiem, niż od razu porywać się na GSB.

Logistykę ułatwia kolej. Do Ustronia, Świeradowa-Zdroju, Prudnika, Kielc, Krakowa, Częstochowy, Bielska-Białej i większości miejscowości nad morzem dojeżdżają pociągi, a z Wołosatego trzeba wracać busem albo autobusem. Najciekawsze trasy kolejowe zebraliśmy w przewodniku, w którym podpowiadamy, gdzie pociągiem po Polsce warto pojechać. Jeśli wolisz pokonywać dystans na rowerze, odsyłamy do naszego poradnika o długodystansowej wyprawie rowerowej, w którym pokazujemy, że etapy, noclegi i bagaż planuje się bardzo podobnie.

Noclegi na szlaku – schroniska PTTK, pola namiotowe i Zanocuj w lesie

Na górskich szlakach długodystansowych podstawą noclegów są schroniska PTTK, bacówki i prywatne schroniska, uzupełnione pensjonatami i agroturystyką w dolinach. W polskich górach działa niemal 80 schronisk PTTK, często oddalonych od siebie o dzień marszu. Na szlakach nizinnych i w Beskidzie Niskim częściej śpi się w agroturystyce, na polach namiotowych albo w lesie.

Na najpopularniejszych szlakach nocleg wygląda zwykle tak:

• GSB i GSS – schroniska i bacówki co 15–25 km, w dolinach pensjonaty, namiot nie jest potrzebny,
• Beskid Niski i szlak Rzeszów – Grybów – agroturystyki, pola namiotowe i noclegi w lesie, czasem 25–30 km między miejscami do spania,
• Szlak Nadmorski – pensjonaty i kempingi w każdej miejscowości, latem drogo i ciasno,
• Szlak Orlich Gniazd i Szlak Zamków Piastowskich – gęsta baza w miasteczkach i wsiach, w weekendy z rezerwacją.

Najtańszy jest nocleg w sali wieloosobowej z własnym śpiworem. Część schronisk przyjmuje w sezonie turystów na podłodze, ale latem i w weekendy miejsca w popularnych obiektach lepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Posiadacze legitymacji PTTK mają zwykle 20% zniżki w obiektach PTTK, choć nie zawsze w weekendy i święta.

Od kilku lat w wyznaczonych strefach Lasów Państwowych można legalnie nocować w ramach programu Zanocuj w lesie. W jednym miejscu może spać do 9 osób przez najwyżej 2 noce z rzędu bez zgłoszenia, a dłuższy pobyt trzeba zgłosić mailowo do nadleśnictwa co najmniej 2 dni robocze wcześniej. Ognisko wolno rozpalić tylko w miejscach wyznaczonych, a kuchenki nie wolno używać przy najwyższym stopniu zagrożenia pożarowego^[6]. Dokładniej opisujemy pola namiotowe, mapy stref i zasady biwakowania w przewodniku po kempingach w Polsce.

Ile kosztuje nocleg w schronisku PTTK w 2026 roku?

Nocleg w sali wieloosobowej schroniska PTTK kosztuje w 2026 roku orientacyjnie 50–90 zł za osobę, a miejsce w pokoju 2–4-osobowym 80–130 zł. Najtańsze są bieszczadzkie bacówki i chatki. Najdroższe są pokoje jednoosobowe oraz obiekty w Tatrach i Karkonoszach. Legitymacja PTTK obniża cenę zwykle o 20%.

Ceny w tabeli to szacunek na podstawie cenników schronisk z ostatnich sezonów, powiększonych o wzrost kosztów. Przed wyjściem sprawdź cennik konkretnego obiektu – rozrzut zależy od pasma, standardu pokoju i terminu.

Ile kosztuje przejście Głównego Szlaku Beskidzkiego w 2026 roku?

Przejście całego GSB w 2026 roku kosztuje orientacyjnie od 1 200 do 5 200 zł na osobę, zależnie od tego, gdzie się nocuje i co się je. W wariancie z noclegami w schroniskach i agroturystykach budżet wynosi około 3 000–5 200 zł, a z namiotem i gotowaniem około 1 200–2 300 zł.

Przyjmujemy, że szlak przechodzi się w 20 dni marszu plus 1 dzień odpoczynku, nocleg kosztuje 60–110 zł, a jedzenie 80–130 zł dziennie w wariancie schroniskowym i 50–80 zł przy gotowaniu. Największą pozycją w budżecie jest zwykle jedzenie, które pochłania około połowy wydatków. Do tego dochodzi sprzęt biwakowy, jeśli trzeba go kupić.

Jak przygotować się do wędrówki na kilkanaście dni?

Przed szlakiem długodystansowym trzeba zbudować kondycję marszem z plecakiem, sprawdzić sprzęt i zaplanować noclegi na pierwsze dni. Zacznij od kilku weekendowych wyjść z pełnym plecakiem i dopiero potem planuj tydzień lub dwa. Podstawy sprzętu i bezpieczeństwa na jednodniowej wycieczce opisujemy w poradniku o wędrówkach górskich od podstaw.

Na wędrówce trwającej dwa–trzy tygodnie inaczej liczy się masę plecaka. W wariancie schroniskowym plecak waży orientacyjnie 7–10 kg razem z wodą, a z namiotem, śpiworem i kuchenką około 11–15 kg. Plecak nie powinien ważyć więcej niż około 20% masy ciała.

Lista rzeczy, które sprawdzają się na wielodniowym szlaku:

• buty rozchodzone na co najmniej kilku dłuższych wycieczkach i dwie–trzy pary skarpet na zmianę,
• mapy offline w telefonie, ślad GPX szlaku i powerbank na 2–3 dni bez ładowania,
• aplikacja Ratunek i zapisane numery GOPR 985 oraz 601 100 300^[8],
• apteczka z plastrami na odciski, środkiem przeciwbólowym i bandażem elastycznym,
• kurtka przeciwdeszczowa i ciepła warstwa nawet w lipcu,
• butelka lub filtr do wody – na grzbietach źródła bywają rzadkie,
• plan noclegów z rezerwacją na pierwsze 2–3 dni i lista wariantów zapasowych,
• worek na śmieci – zgodnie z zasadą Leave No Trace (nie zostawiaj śladów) wszystko, co wnosisz, znosisz.

Piotr Michałek, który przeszedł GSB w 18 dni na stulecie szlaku, w poniższym filmie pokazuje, jak rozplanować etapy, noclegi i zakupy.

Piotr Michałek omawia planowanie etapów, noclegów, zaopatrzenia i dojazdów na Głównym Szlaku Beskidzkim.

Kolory szlaków – co oznaczają czerwony, niebieski i zielony?

Kolor szlaku nie mówi nic o jego trudności. Według instrukcji znakowania PTTK szlaki piesze oznacza się pięcioma kolorami – czerwonym, niebieskim, zielonym, żółtym i czarnym^[7]. Znak ma wymiary 9 × 15 cm i składa się z trzech pasków – białego, kolorowego i białego. Kolor pomaga tylko odróżnić od siebie szlaki w terenie.

Zwyczajowo na czerwono znakuje się najważniejsze, najdłuższe szlaki danego regionu, dlatego czerwone są GSB, GSS, Główny Szlak Świętokrzyski i Szlak Nadmorski. Niebieskie bywają długie szlaki o drugorzędnym znaczeniu, a zielone, żółte i czarne to zwykle krótsze łączniki. Na drogach znaki maluje się w odstępach nie większych niż 200 m.

Kiedy iść na szlak długodystansowy?

Na górskie szlaki długodystansowe najlepszy jest okres od czerwca do września. Dni są wtedy długie, schroniska otwarte, a na grzbietach rzadko leży śnieg. Szlak Nadmorski, Szlak Orlich Gniazd i Szlak Zamków Piastowskich dobrze sprawdzają się także w maju i październiku.

W lipcu i sierpniu w Beskidach i Sudetach częste są popołudniowe burze, więc dzień marszu lepiej zaczynać wcześnie i schodzić z grzbietów przed godziną 15. Wrzesień to dla wielu wędrowców najlepszy miesiąc, bo na szlakach jest mniej ludzi, pogoda jest stabilniejsza, a w schroniskach są wolne miejsca. Zimą długie szlaki górskie są wyzwaniem tylko dla doświadczonych turystów z rakami i czekanem, którzy potrafią ocenić zagrożenie lawinowe.

Najczęściej zadawane pytania